Dilimizde sıkça kullanılan bir söz vardır: “Ah o eski bayramlar…”

Neredeyse herkesin diline yerleşmiş bu cümle, aslında sadece bir özlem ifadesi değil; aynı zamanda değişen toplum yapısının da kısa bir özetidir. Çocukluk yıllarımızda büyüklerimiz bu sözü söylediğinde çoğu zaman anlamakta zorlanırdık. “Bayram bayramdır, nasıl eskisi olur?” diye düşünürüz. Oysa yıllar geçip yaş biraz ilerlediğinde, insan farkında olmadan aynı cümleyi kendi ağzından dökülürken bulur:

“Nerede o eski bayramlar?”

Bu söz, yalnızca geçmişe duyulan romantik bir özlem değil; aynı zamanda toplumsal dönüşümün kültürümüzde yarattığı değişimin bir yansımasıdır.

Sosyolojik açıdan bakıldığında toplumların yapısı sürekli değişim içinde. Bu değişim, kültürel gelenekleri de doğal olarak etkiliyor. Bir zamanlar Anadolu’nun ve Türkiye’nin büyük bölümünde geniş aile yapısı hâkimdi. Aynı avluda veya aynı mahallede yaşayan büyükanneler, dedeler, amcalar, halalar ve kuzenlerle birlikte kutlanan bayramlar, sadece bir dini gün değil; aynı zamanda aile bağlarının tazelendiği toplumsal bir şölen niteliği taşırdı.

Zaman içinde bu yapı büyük ölçüde değişti. Kırsaldan kente göç, ekonomik zorunluluklar, iş hayatının yoğun temposu ve modern şehir yaşamının getirdiği zaman darlığı, aileleri çekirdek aile modeline yöneltti. Artık insanlar farklı şehirlerde, hatta farklı ülkelerde yaşamaya başladı. Böyle olunca bayramların toplumsal dokusu da kaçınılmaz olarak dönüşüme uğradı.

Günümüzde birçok insan için bayramlar artık manevi bir buluşma gününden çok bir tatil fırsatı olarak görülmeye başladı.........

© Sonsöz