Geçen gün değerli bir dost üniversitenin geleceği konusunda yazmam gerektiği konusunda provokatif bir telkinde bulundu. Bir iki yazı yazmıştım evvelce. Ancak devam eden bir krize dair düşünme lüzumu kendini hissettirdiği için kayıtsız da kalamadım. Öyle bir zamandayız ki akademinin geleceği konusunda olumlu şeyler söylemek gittikçe zorlaşıyor. Yavaş bir ölüm üniversitenin yaşadığı şey. İnanması zor ve yapılacak şey yok gibi geliyor. Eğer gerçekten radikal bir durum varsa, cenazeyi kaldırmak için mevta dahil henüz kimse hazır değil. Üniversitenin yerine konacak şeyin ne olacağı pek belli değil. Yapay Zeka konusundaki ziyade hüsnüzannın yanlış olduğunu düşünenlerdenim. Yapay Zeka üniversiteyi ölümden kurataracak bir kurtarıcı değil bilakis cinayet şüphelilerinden biri. Ama eşkali henüz muhakemenin huzuruna tam çıkmadığı (taayyün etmediği) için hakkında net bir hüküm verilemiyor.

Üniversitenin rehabilitasyonu için ne yapmak gerekir? Form ve öze dair bir iki hususa değinmek mümkün. Herşeyden önce üniversite süresinin radikal bir şekilde kısaltılması gerekiyor. Temel eğitimin niteliği değişmeli. Müfredatın ilk yarısını gerçek hayat bilgisi dersleri yani her insanın sahip olması gereken yeni temel okuryazarlık skill’eri diyebileceğimiz (diyet, spor, data ilmi, insan ilişkileri, belagat, ergonomi, wellness, siber ve kişisel güvenlik, finansal kabiliyet gibi) konular oluşturmalı. Herkesin kompakt bir eğitimden (literal anlamda hayat bilgisi müfredatından) geçmesi gerekir. Ancak ondan sonra kişinin ilgilerinin belirleyici olacağı pratik bir derinleşme müfredatının devreye gireceği yeni bir eğitim konsepti lazım. Sosyal bilimler, mühendislik, tıp, hukuk gibi ilave konular ondan sonra gelmeli.

Üniversitelerde dört yılın çoğunu boş geçiren öğrencilerin hayatlarının en verimli çağını böyle olabileceğinden daha düşük bir verimle geçiriyor olmalarının önüne geçilmeli. Yani dört yıllık üniversiteler iki yıla, iki yıllık meslek yüksek okulları da bir yıla indirilmeli. Eğitimle kaybedilen zaman pratik deneyimle kurtarılmalı ve hayata geçiş için eğitimin rehavetli kampüslerinde geçirilen süre azaltılmalı. Böylece mezun olmadan ve iş bulmadan evlenemeyen ve evlenme çağına gelmek için genç olmaktan........

© Serbestiyet