Kızıl Îcâz Dersleri–7’ye okuyucu katkısı: ‘Ursilâ’ mı, ‘Erselâ’ mı?
Kızıl Îcâz Dersleri–7 üzerine Halil Bey şu dikkatli soruyu yöneltti:
“Niçin meçhul fiil şeklinde أُرْسِلَا (ursilâ) okunmuş? Mâlum fiil şeklinde أَرْسَلَ (ersele) okunsa ve anlamı da ‘gönderdiklerinin en hayırlısı’ şeklinde düşünülse yanlış mı olur?”
Allah razı olsun. Bu soru, Arapçada bazen tek bir harekenin yalnız kelimenin okunuşunu değil, cümlenin bütün istikametini nasıl değiştirebildiğini göstermesi bakımından oldukça kıymetlidir.
Süllem’in ilgili beyti şöyledir:
مَنْ خَصَّنَا بِخَيْرِ مَنْ قَدْ أُرْسِلَا
وَخَيْرِ مَنْ حَازَ الْمَقَامَاتِ الْعُلَا
Mânası yaklaşık olarak şöyledir: “Bizi, gönderilmişlerin en hayırlısı ve yüce makamları elde edenlerin en hayırlısı ile hususî bir nimete mazhar eden Allah’a hamd ederiz.”
Buradaki أُرْسِلَ (ursile) fiili meçhul, yani edilgen yapıdadır. أَرْسَلَ (ersele) “gönderdi”; أُرْسِلَ (ursile) ise “gönderildi” demektir. Buna göre مَنْ قَدْ أُرْسِلَ terkibi, “gönderilmiş olan” mânasına gelir. Süllem şerhlerinde de bu ifade “gönderilmiş nebîlerin en hayırlısı” şeklinde açıklanır. Kastedilen Resûl-i Ekrem Efendimizdir (asm). Nitekim hemen sonraki beyitte bu Zât’ın ismi açıkça zikredilir:
مُحَمَّدٌ سَيِّدُ كُلِّ مُقْتَفَى
الْعَرَبِيُّ الْهَاشِمِيُّ الْمُصْطَفَى
Halil Bey’in teklif ettiği gibi kelimeyi أَرْسَلَ (ersele) şeklinde mâlum okuduğumuzda ise nahiv yapısı değişmektedir. Artık fiil........
