Osmanlı toplumu, sarıklı bir toplumdur. Sarık, zamanla yerini fese bırakmıştır. Osmanlının fesle tanışması, 16.yüzyılda Cezayirli denizciler vasıtasıyla olur. II. Mahmud döneminde ise, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması sonrasında hayli yaygınlaşır. Osmanlı sona erip de devamında Türkiye Cumhuriyeti kurulduğunda bir eksen kayması yaşanır, Batı tarzı bir hayat modeli öne çıkar. Bu; kanunlarda, eğitimde kendini gösterdiği gibi kılık ve kıyafette de kendini gösterir. Şapka, bu değişikliklerin âdeta bir sembolü gibidir. Erkeklerin şapka giymesinin zorunlu kılınması 25 Kasım 1925 tarihinde 671 no’lu kanun olarak mecliste kabul edilmiş ve devlet eliyle uygulanması yaptırılmıştır. İlgili kanun şöyle demektedir:

"Türkiye Büyük Millet Meclisi azaları ile idare-i umumiye ve hususiye ve mahalliyeye ve bilumum müessesata mensup memurin ve müstahdemin, Türk milletinin iktisa etmiş olduğu şapkayı giymek mecburiyetindedir. Türkiye halkının da umumi serpuşu şapka olup buna münafi bir itiyadın devamını hükümet meneder."[1]

1990’lı yıllarda bazılarının devlet eliyle üniversitede okuyan kızların başörtüsünü çıkarmaya çalışmaları misali, nedense o yıllarda da erkeklerin başına bir şapka geçirilmeye çalışılmıştır. Günümüz Türkiye’sinde demokrasinin geldiği nokta daha özgürlükçüdür. Üniversitede okuyan kızların başörtüsüyle uğraşılmadığı gibi, başörtüsü kamusal alanda da serbest bırakılmıştır. Şapka ise, kanun olarak aslında yine vardır ama uygulaması yapılmamakta, hukukî deyimiyle söylersek “ölü kanun” olarak durmaktadır.

Şeyhülislâm Zembilli Ali Efendi gibi âlimler "Şapkayı şaka ile dahi başa koymağa hiçbir cevaz yok" demişlerdir. Bunun sebebi, Hristiyan kıyafeti olmasından kaynaklanmaktadır. Bediüzzaman meselenin bu yönüne şöyle dikkat çeker:

“Sual: Küfür kalbe ait bir özelliktir. Bu durumda zünnar bağlamak veya ona kıyas edilen şapka nasıl küfür olur?

Cevap: Şeriat gizli şeylere emarelerle itibar eder, hatta bu sırdan, zahiri sebepleri illet makamına koymuştur. İşte, bazı türü rükûa mâni olan zünnar giymekte ve secdeye engel olan şapkayı takmakta, ubudiyetten istiğna alâmeti; kâfirlerin gidişatını ve dinlerini beğenmeyi ima eden kendini onlara benzetmek vardır. Gizli olan küfür........

© Risale Haber