Ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα των λεγομένων του Τραμπ, το οποίο παρουσίασε ο Γούντγουορντ στο βιβλίο του WAR, είναι το εξής:

«Κάποτε, όταν ήμουν στο Μπρούκλιν, είχαν έρθει ελεγκτές για να μου επιβάλλουν πρόστιμα για ακίνητα με τα οποία δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα. Τους είπα “άντε, παρατήστε με”. Κι αυτοί μου επέβαλαν κι άλλα πρόστιμα. Κι άλλα μετά. Επί έναν μήνα είχα σοβαρά θέματα. Τα πρόστιμα έπεφταν βροχή και όλα ήταν αδικαιολόγητα. Αλλά μου τα επέβαλαν και πάλι, διότι σκέφτονταν με μια συγκεκριμένη λογική. Όταν πληρώνεις, έρχονται ξανά. Και εν τέλει τι έγινε; Δεν ήρθαν ποτέ ξανά, σκεπτόμενοι “δεν μας παρατάει αυτός ο αλήτης”. Κι έτσι πήγαν σε έναν άλλον».

Αυτό το περιστατικό που περιέγραψε ο τότε 42χρονος Τραμπ δείχνει αρκετά για το ποιόν του: τη συγκρουσιακή του νοοτροπία, τη διάθεση να αναλάβει μεγάλα ρίσκα, τον κυνισμό του απέναντι στο σύστημα και στους κανόνες. Την ίδια λογική επιχειρεί να επιβάλει και μέσω της προεδρίας που ασκεί.

Μόνο που η πολιτική είναι ένα πολύ πιο περίπλοκο φαινόμενο από την αγορά ακινήτων. Υπάρχουν περισσότεροι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη. Απαιτούνται συνεννοήσεις ανάμεσα στους γραφειοκρατικούς μηχανισμούς – οι οποίοι πολλές φορές ενδέχεται να αλληλομπλοκάρονται – ενώ στη διεθνή σκηνή χρειάζονται συνεργασίες με άλλους παράγοντες, τους οποίους, καλώς ή κακώς, δεν μπορεί να επιλέξει κανείς κατά το δοκούν, καθώς το κάθε κράτος επιλέγει τη δική του ηγεσία, είτε με δημοκρατικά είτε με αυταρχικά μέσα. Επιπλέον, ως επιχειρηματίας αποσκοπεί κανείς το κέρδος· ως πολιτικός παράγοντας απαιτούνται συμβιβασμοί ώστε να υπάρξει ομαλή λειτουργία τόσο στο εσωτερικό του κράτους όσο και στη διεθνή σκηνή.

Το σημείο καμπής για τους Ευρωπαίους

Αυτό ο σημερινός πλανητάρχης δεν δείχνει να το αντιλαμβάνεται. Του έδωσαν, βέβαια, αρκετές φορές το πάτημα οι Ευρωπαίοι, με τις επιθέσεις «φιλίας» προς το πρόσωπό του, με την ελπίδα ότι δεν θα εγκαταλείψει την αμυνόμενη Ουκρανία στα χέρια του Βλαντιμίρ Πούτιν, τον οποίο, ως γνωστόν, θαυμάζει. Με αυτόν τον τρόπο, ωστόσο, ο Τραμπ έβλεπε τη στρατηγική του να επιβεβαιώνεται και οι πράξεις του άρχισαν να γίνονται όλο και πιο ακραίες.

Το σημείο καμπής ήταν οι απειλές για στρατιωτική επέμβαση στη Γροιλανδία (έδαφος της Δανίας), εφόσον χρειαστεί. Εκεί οι Ευρωπαίοι αντιλήφθηκαν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είναι εκτός ελέγχου. Χαρακτηριστικό της σοβαρότητας της κατάστασης ήταν, όπως αποκάλυψαν οι Financial Times, ότι η Δανία είχε στείλει φιάλες αίματος και είχε βγάλει από το συρτάρι σχέδια ανατίναξης αεροπορικών βάσεων, σε περίπτωση που ο πλανητάρχης έκανε πράξη την απειλή του για επίθεση.

Τα χειρότερα αποφεύχθηκαν προσωρινά για τη Γροιλανδία· ωστόσο, οι Ευρωπαίοι γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να εμπιστεύονται τον Ρεπουμπλικανό μεγιστάνα.

Η ανυπακοή των Ευρωπαίων και οι απειλές για το ΝΑΤΟ

Ό,τι δεν έκανε στη Γροιλανδία, το κάνει τελικά στο Ιράν, αν και με μηδαμινή ουσιαστική επιτυχία. Με τους βομβαρδισμούς του και σε συντονισμό με το Ισραήλ, έχει παραλύσει τη Μέση Ανατολή, με τις συνέπειες να είναι ορατές στις αυξημένες τιμές πετρελαίου, οι οποίες μπορούν να πλήξουν την παγκόσμια οικονομία, ακόμη και να οδηγήσουν σε νέα οικονομική κρίση.

Κι ενώ ο Τραμπ αρχικά δήλωνε ότι κερδίζει, κάλεσε τους Ευρωπαίους εταίρους του ΝΑΤΟ για βοήθεια στα Στενά του Ορμούζ. Εκείνοι αρνήθηκαν, δικαιολογώντας τη στάση τους με το γεγονός ότι τους είχε αφήσει εκτός πλάνων. Και ο Τραμπ, αφού πρώτα δήλωσε ότι πρέπει να επαναπροσδιοριστεί ο ρόλος των ΗΠΑ στη συμμαχία, επανήλθε με ανάρτηση την Παρασκευή (20/3), στην οποία χαρακτηρίζει δειλούς τους εταίρους του, προβάλλοντας ισχυρισμούς περί νίκης που δεν τεκμηριώνονται επαρκώς, ενώ δεν λείπουν και οι αντιφάσεις. Από τη μια λέει πως κερδίζει, από την άλλη ζητά βοήθεια.

Ισχυρίζεται ότι το ΝΑΤΟ δεν θα ήταν τίποτα χωρίς τις ΗΠΑ, ξεχνώντας όμως ότι τη μόνη φορά που ενεργοποιήθηκε το Άρθρο 5 για την αμοιβαία αμυντική συνδρομή — από την Ουάσινγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου 2001 — οι εταίροι του ανταποκρίθηκαν.

Η δήλωση έξι χωρών της ΕΕ ότι θα επιχειρήσουν να συμβάλουν στο άνοιγμα των Στενών δεν συνέβαλε στον καθησυχασμό του, ενδεχομένως διότι δεν διακρίνεται κάποια πρόθεση στρατιωτικής συνδρομής, αλλά περισσότερο διπλωματικής.

Θα αναζητήσει εκδίκηση;

Θα πρέπει, πάντως, να σταθούμε και στη φράση που πρόσθεσε: «Δεν θα ξεχάσουμε». Κάποιοι μπορεί να θεωρήσουν ότι ο Τραμπ θα θέσει στο τραπέζι ζήτημα αποχώρησης από το ΝΑΤΟ. Ωστόσο, στην πράξη μπορεί να το αποδυναμώσει ήδη εκ των έσω. Αυτό μπορεί να γίνει μέσω απόσυρσης στρατευμάτων, επιβράδυνσης της χρηματοδότησης, δημόσιων απειλών κατά συμμάχων και άλλων μέσων.

Επιπλέον, ο πλανητάρχης έχει εργαλεία να πιέσει τους Ευρωπαίους να έρθουν προς τα μέτρα του, ειδικά στο ουκρανικό ζήτημα. Οι ΗΠΑ διαθέτουν τεχνογνωσία για τη χρήση κρίσιμων εργαλείων στην άμυνα των ευρωπαϊκών κρατών, χωρίς τα οποία μειώνεται η αποτρεπτική τους ικανότητα. Ως εκ τούτου, η εξάρτηση των Ευρωπαίων από την αμερικανική ασπίδα στην άμυνα αποτελεί αυτή τη στιγμή τη μεγαλύτερη ίσως αδυναμία τους, από την οποία δεν δείχνουν ακόμη σε θέση να βρουν εναλλακτική.

Η Ουκρανία ως πεδίο εφαρμογής τακτικών Real Estate

Και ας μην ξεχνάμε ότι η Ουκρανία επιβεβαιώνει ξανά την εφαρμογή τακτικών real estate, καθώς διαπραγματευτής δεν είναι κάποιος έμπειρος διπλωμάτης, αλλά ο Στιβ Γουίτκοφ, επίσης επιχειρηματίας στον χώρο των ακινήτων.

Σε κάθε περίπτωση, η τακτική του Τραμπ στο γεωπολιτικό τοπίο φαίνεται να έχει, προς το παρόν, φτάσει στα όριά της. Και αν ένα deal, όπως εκείνο της διατλαντικής συμμαχίας, καταρρεύσει, δεν μπορεί να αντικαταστήσει τόσο εύκολα τον έναν «ενδιαφερόμενο» με κάποιον άλλον, όπως θα συνέβαινε στον κόσμο του real estate.

Συνεπώς, οι πρακτικές αυτές δεν αποδίδουν στη διπλωματία. Μόνο που, σε αυτό το επίπεδο, οι συνέπειες ενός αποτυχημένου deal μπορεί να αποδειχθούν πολύ πιο σοβαρές από ό,τι στην αγορά ακινήτων.

© Reporter