Tramp zavallı dünyadan nə düzəldir?
Biri BMT-yə alternativ sayır, digəri yeni təşkilatın gələcəkdə bütün konfliktlərə son qoyacağını bildirir, üçüncüsü isə onu təkqütblü dünyanın institusional tərtibatı-dizaynı hesab edir! Hətta "Kantın "Dünya dövləti” qurulur!” söyləyənlər də var!
Güman, oxucu söhbətin nədən getdiyini başa düşdü: Tramp növbəti geosiyasi şou başlayıb. Biz yeni təşəbbüsə elə bu aspektdən yanaşmağı məsləhət bilərdik və hətta Trampın bioqrafiyasından bir detalı heç vaxt diqqətdən qaçırmamağı tövsiyə edərdik: adam vaxtilə özünü şoumen kimi də sınayıb (uğursuz da olmayıb!) və elə siyasətçi kimi də hay-küylü qərarları, "siyasi şou”ları sevir...
Baxın, təşəbbüsə hələ 19–20 dövlət dəstək verib və onların da arasında ən "böyüyü” Macarıstandır; böyük Avropa dövlətləri, hətta ABŞ-ın ənənəvi müttəfiqi sayılan Böyük Britaniya kənardadır!
Bu detal istər-istəməz yadımıza onun birinci idarəçiliyi dövründə Yerusəlimlə-Qüdslə bağlı qərarını salır. Onda da bir-iki dövlətdən savayı heç kim dəstək olmadı, çünki Yerusəlim məsələsi də çox incə problemdir və məsələ tək İsrail-Fələstin problemi deyil, hərçənd, biz bir siyasi təhlilçi kimi Qüdsü İsrailə güzəşt etməyin tərəfdarıyıq: əlbəttə, onu Fələstin dövlətinin qurulmasına razı salmaq üçün, çünki az qala bir əsrdir davam edən münaqişədəki real mənzərəylə hesablaşmaq zorundayıq.
Belədəsə, daim qeyd edirik ki, ərəblərin az qala 20 dövləti var və Fələstin dövləti də qurulsa, bununla fələstinli ərəblər xoşbəxt olmayacaqlar; yox, orada da gec-tez bir çalmalı başa çıxacaq! Baxın, Mahmud Abbas neçə ildir Fələstin Muxtariyyətinə rəhbərlik edir? Məncə, orada heç bir seçki-filan keçirilmir! Amma az qala bir əsr əvvəl dünya Fələstin dövləti haqda qərar verib və insanlara bunu unutdurmaq asan olmayacaq...
Gələk Trampın yeni təşəbbüsünə. Yalançı olmaq istəmirəm, yaddaşım aldatmırsa, ötən əsrdə də bir Dünya Sülh Təşkilatı vardı və yenə də düz xatırlayıramsa, onun çox maraqlı adı olan bir rəhbəri də vardı: Romeş Çandra! O vaxt Brejnevdən çox sülhdən danışan yox idi və o, hara gedirdi bir söz deyirdi: "Miru mir!”, yəni "Dünyaya sülh!”. Buna görə ona həmin Sülh Təşkilatı ali mükafatını verdi deyəsən! Axırda nə oldu? Sovet İttifaqı Əfqanıstana girdi.
Odur, Trampdan da soruşmaq istərdik: cənab........
