Kentsel Dönüşüm Yazı Serisi - Bölüm IV: Finansman, Devlet Destekleri ve Vergi Muafiyetleri
Yazı serimizin önceki bölümlerinde kentsel dönüşümün temel hukuki mantığını oturtmuş, riskli yapı tespitiyle idari mekanizmaları çalıştırmış ve komşularla bir araya gelip sözleşme imzalanırken dikkat edilecek nüansları tek tek incelemiştik. Bu bölümde ise işin mali tarafı var. Kira yardımı ve faiz desteğinden kimler yararlanabilir, Kanun hangi vergi ve harç avantajlarını getiriyor, KDV nasıl uygulanıyor ve eski taşınmazdaki ipotek veya diğer takyidatlar yeni yapıda nasıl devam ediyor? gibi sorulara cevap arıyoruz.
Kentsel dönüşüm yalnızca bir yapı yenileme sürecinden ibaret olmayıp aynı zamanda ciddi bir bütçe ve finansman yönetimi. Tahliye anından yeni evinize taşınacağınız güne kadar barınma masrafları, inşaat ödemeleri ve resmi daire bedelleri üst üste biner. "Kira yardımı mı almalıyım yoksa faiz destekli krediyi mi tercih etmeliyim?", "İki destekten aynı anda yararlanmam mümkün mü?", "Tapuda veya belediyede hangi harçlardan muafım?", "KDV ve vergi indirimleri bana ne kazandırır?" benzeri sorular zihninizi kurcalıyorsa devlet teşviklerinin ve muafiyetlerin, cebinize sağlayacağı ekonomik etkiyi birlikte inceleyelim.
Kira Yardımı mı Faiz Destekli Dönüşüm Kredisi mi?
6306 sayılı Kanun kapsamında, şartları sağlayan hak sahipleri için kira yardımı ve faiz desteği gibi farklı finansman imkanları bulunmaktadır. Aynı kişi bakımından Dönüşüm Projeleri Özel Hesabından hem kira yardımı hem de faiz desteği alınamaz. Bu nedenle hangi destekten yararlanılacağı belirlenirken taşınmazın durumu ve hak sahibinin şartları birlikte değerlendirilmelidir.
A) Devlet Destekli Kira Yardımı ve Detayları
Maliklere Yapılan Kira Yardımı: Şartların sağlanması halinde riskli yapı maliklerine kira yardımı yapılabilir. Güncel düzenlemeye göre genel kural uyarınca kira yardımı süresi 18 ay olmakla birlikte büyük ölçekli riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarında ve belirlenen güncel esaslar çerçevesinde bu süre, 48 aya kadar uygulanabilmektedir. Sürenin hangi şekilde uygulanacağı, dönüşümün hukuki niteliğine göre belirlenir.
Birden Fazla Taşınmazı Bulunan Malikler: Bir kişinin aynı yapıda birden fazla bağımsız bölüme sahip olması halinde kural olarak tek bir bağımsız bölüm için kira yardımından faydalanması mümkündür. Bağımsız bölümlerin niteliği, hak sahipliği ve daha önce yardım alınıp alınmadığı gibi hususlar birlikte değerlendirilir.
Kiracılar ve Sınırlı Ayni Hak Sahipleri: Desteklerden yalnızca maliklerin yararlanması söz konusu değildir. Gerekli şartları taşıyan kiracılar ve sınırlı ayni hak sahipleri için de ödeme yapılabilmektedir. Bu şahısların aldığı ödeme, maliklere yapılan aylık kira yardımından farklıdır. Belirli şartlarda kiracılar ve sınırlı ayni hak sahipleri bakımından tek seferlik taşınma........
