Bir haftadır bu makaleyi yazmak istedim, amsa Fon Skandalı izin vermedi.  Sonunda o efsundan dimağımı kurtarıp, işe koyuldum. Petrol altın ve Borsa üçgeni “İyi, kötü ve çirkin” değil, “Kötü, daha kötü ve çirkin” filmine benziyor. Kimse ABD ara seçimlerinin sonucu belli olmadan, Körfez Savaşları’nın (Hürmüz ve Bab el Mandep) bitmesini beklemesin. Petrol ve global devlet tahvili faizleri yükseldikçe, altında umut yok. Borsa’ya gelince....

Önce hangi “Borsa?” diye sormalı. Sonra da Fon Skandalı bağlamında “tuzu kuru”  BİST-30 dışında kalan hisselerin trajedisi biter mi sorusuna cevap aramalı.  Başlayalım.

Küresel Petrol Piyasası: Jeopolitik Baskılar ve Fiyat Beklentileri

Wall Street ve tahvil faizleri dahil tüm piyasaların mevcut durumunu ve geleceğini doğru yorumlayabilmek için öncelikle petrol piyasasındaki dinamiklerin kavranması gerek. Petrol tarafındaki mevcut durumu "kötü" senaryo olarak nitelendiriyorum.  “Kötü” gelişmeleri şu başlıklar altında ele alalım:

• ABD Seçimleri ve İran’ın Stratejisi: İran, ABD’deki yaklaşan 3 Kasım seçimleri öncesinde kademeli olarak baskıyı artırma stratejisi izliyor. İran yönetimi, mevcut gerilimin doğrudan ABD devleti ile değil,  Donald Trump ile ilgili olduğunun bilincinde. Bu doğrultuda, Trump’ın hem Temsilciler Meclisi’ni hem de Senato’yu kaybederek bir "topal ördek" (lame duck) konumuna düşmesi için bölgedeki jeopolitik riskleri tırmandıracak.

• Deniz Ticaret Rotalarındaki Kriz: Babilülmendep Boğazı’nda Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki çatışmalar şiddetlenirken, İran’ın Hürmüz Körfezi’nde gemilere yönelik SİHA ve füze saldırıları düzenlemesi, tanker trafiğini ciddi şekilde aksatacak.  Trump şimdi de Suudi Arabistan’a destek için Husiler’e saldırmayı değerlendiriyor. Bu senaryoda, Husiler Süveyş Kanalı’ın hizmet dışı bırakmak için girişimler başlatabilir.

Hürmüz ve Babilülmendep körfezleri yeniden güvenli hale gelse bile, yönü değişen tankerlerin eski rotalarına dönmesi en az 1-2 ay sürecek.

• Fiyat Anomalileri ve Fiziksel Kıtlık: Vadeli işlem piyasalarındaki (ekrandaki kağıt fiyatı) 104 dolarlık seviye gerçeği tam olarak yansıtmıyor. Asya ve Avrupa piyasalarında hemen teslim (fiziki) Brent petrolün varil fiyatı 125 ila 150 dolar/varil arasında işlem görüyor. Kış aylarında ham petrol kıtlığının hemen bitmesini beklenmeyin; çünkü stokları tükenen rafineri ve petrokimya tesisleri yoğun bir taleple piyasaya geri dönecek.

• Rafineri Sorunları ve Beyaz Ürünler: Ekonomiyi asıl etkileyen unsur ham petrolden ziyade dizel, benzin ve uçak yakıtı gibi "beyaz ürünler". Geçmişte ham petrol ile bu ürünler arasındaki makas sabitken, günümüzde küresel rafineri kapasitesi yetersizliği nedeniyle bu makas 20-30 dolara kadar çıkmış, dolayısıyla ürün pazarı ile ham petrol pazarı birbirinden........

© Para Analiz