Bir kalıp tereyağında Türkiye’nin süt krizi
Bu hafta Harbiyiyorum için Türkiye’nin farklı bölgelerinde üretilen tereyağlarını yan yana koydum. En iyi tereyağlarını seçebilmek için lezzet testi yaptık.
Kimi beyazdı, kimi altın sarısı. Kimi yoğurt gibi kokuyor, kimi neredeyse hiç kokmuyordu. Bazısı ekmeğin üzerinde hemen eriyor, bazısı buzdolabından çıktıktan dakikalar sonra bile kesilmekte direniyordu.
“İyi tereyağı nedir?” sorusunun peşindeyken bir de önüme haber düştü: İhracatta kullanılacak tereyağının ithalatına izin verildi.
O anda mesele lezzetten çıktı, memleket meselesine dönüştü benim için.
Çünkü tereyağı yalnızca kahvaltıda ekmeğe sürdüğümüz bir yağ değil. Hayvancılığın, çiğ sütün, yemin, meranın, üreticinin ve ülkenin gıda politikasının küçük bir fotoğrafı aslında.
İYİ TEREYAĞI SARI OLMAK ZORUNDA MI
Tüketici olarak tereyağını çoğunlukla rengine ve kokusuna bakarak değerlendiriyoruz.
Sarıysa köy tereyağı olduğuna, kuvvetli kokuyorsa doğal üretildiğine inanıyoruz. Oysa tereyağının rengi; hayvanın yediği yemden mevsime, sütün yapısından üretim biçimine kadar pek çok etkene bağlı olarak değişebiliyor.
Beyaz tereyağı kötü, sarı tereyağı iyi değildir.
Keskin koku da tek başına doğallık göstergesi sayılamaz. Hatta bugün aroma kullanılarak tüketicide “köy tereyağı” algısı oluşturmak hiç zor değil.
Asıl bakmamız gereken ise hammadde.
Türk Gıda Kodeksi Tereyağı ve Sadeyağ Tebliği’ne göre tereyağı, süt veya kremanın yayıklanması sonucunda elde edilen bir süt ürünü. Tuz ilave edilmeyen tereyağında en az yüzde 82, tuzlu tereyağında ise en az yüzde 80 süt yağı bulunması gerekiyor. Üründeki su oranı da yüzde 16’yı geçemiyor.
Yani tereyağının tanımı aslında oldukça açık.
Ancak raftaki her ürünün bu tanıma ne kadar uyduğu hâlâ tartışmalı. Tarım ve Orman Bakanlığının taklit ve tağşiş duyurularında, tereyağındaki süt yağı oranının mevzuatta belirtilen sınırın altında kalması açıkça bir uygunsuzluk örneği olarak gösteriliyor.
Tüketici tereyağı parası ödüyor ama bazen “tereyağı”ndan daha azını satın alıyor.
İTHALATA AÇILAN YENİ KAPI
13 Ağustos’ta yayımlanan Denizli İhracatçılar Birliği sirküleri, tereyağı konusunda........
