ABD/İsrail vs İran savaşını değerlendirmeden önce, tarihçi İlber Ortaylı’nın vefatından duyduğumuz üzüntüyü bu satırlarda da paylaşalım. Evet belki olaylara tepeden bakması ile bazı kesimlerce sevilmese ya da bazı tarihçiler tarafından teorik alt yapısı çokça eleştirilse bile, gerçekleri ifade ediş tarzı ile uzun süre belleklerimizde yaşamaya devam edecek.

Rahmetli İlber hocanın öğrenimin bir dönemini rahmetli ünlü tarihçi Halil İbrahim İnalcık ile birlikte geçirdiği Şikago Üniversitesinden iki uluslararası ilişkiler profesörü bu yazının ilham kaynağını oluşturdu. Realist ekolü temsil eden bu profesörlerin ismini hemen bu noktada verelim: Prof. Robert Pape ve Prof. John Mearsheimer.

Malum, ABD İsrail ikilisinin İran’a saldırması ile başlayan savaş beraberinde çok sayıda spekülasyonu, dezenformasyonu kaçınılmaz olarak getirdi, getirmeye de devam edecek. Özellikle İran’ın beklenenden sert direnişi, attığı güdümlü füzelerle İsrail’i ve ABD’nin bölgedeki üslerini, bölge ülkelerdeki stratejik hedefleri vurması ve nihayet Hürmüz Boğazını geçişlere kapaması, savaşı sadece bölgesel bir savaş olmaktan çıkardı, bütün dünyanın ekonomik çıkarlarını etkileyen, küresel boyutta algılanan bir savaş noktasına getirdi. Herkesin kulağı bu savaşın galibi kimden ziyade, bu savaş ne zaman biter sorusuna takılmış vaziyette.

 Prof. Pape’in inceleme konusu, İkinci Dünya Savaşından bu yana hava saldırıları. Diğer ifadesi ile hava saldırılarının maliyeti ve amaçlanan hedefe ulaşmada ne kadar yardımcı oldukları. “Eğer havadan yapılan saldırılar karadan yapılacak bir harekatla desteklenmez ise hiçbiri başarılı olmamıştır!” mealinde konuşuyor Prof. Pape.

Bu noktada anladığımız, İran’ı istediğiniz kadar yüksek teknolojili akıllı silahlarla vurun, evet bu İran’da ciddi hasarlara yol açar, sizde büyük mali kayıpların nedeni olur ama savaşın amacı olarak ilan ettiğiniz rejim değişikliğine yol açamazsınız. Humeyni’den sonra on yıllarca Molla rejimini yöneten baba Hamaney saldırılar sonucunda öldürüldü. Peki yerine geçtiği varsayılan (Sağ........

© Muhalif