MEŞRUTİYET DÖNEMİ ULEMASI NEREDE HATA YAPTI?

Meşrutiyet dönemi ulamasının İttihat ve Terakki ile iş tutması, şüphesiz ki en çok tartışılan meselelerden biridir. Ulema – ilmiye sınıfının İttihatçı tayfaya omuz vermesiyle, belki kendilerinin bile tahmin edemediği olumsuz sonuçlar ortaya çıkmıştır. İlerleyen süreçte ise iktidara gelen laik zihniyet, ulema eliyle yeni siyasi düzeni meşrulaştırmış, hürriyet kavramı üzerinden Müslüman toplumu ifsat etmekten geri durmamıştır. Toplumu çeKip çevirmesi, meşru bir yola sokması gereken ulema, ne yazık ki bu vazifesini yerine getiremediği gibi, yaptığı hataların bedeli, kendi zaman ve mekân sınırlarını aşarak, günümüzde dahi etkisini göstermektedir.

Peki, ulema nerede ve neden hata yaptı?

Ulema statü ve mevkiine yeniden kavuşmak, dünyevi beklentilerini temin etmek için laik zihniyetli İttihatçılarla işbirliği yapmaktan çekinmedi. Tabii bu tercihlerinde kendilerini savunacak düşünceler de ürettiler. Bu savunmalarının en belirginlerinin başında Abdülhamid’in baskıcı yönetiminden kurtulmak, hürriyet ve müsavat ortamını sağlamak, meşveret usulünü ihya etmek gibi söylemler gelmekteydi. Fakat tabii oldukları İttihatçı cephe, bu beklentilerini sağlayamayacağı gibi, daha da kötüleştirecek zihniyete sahipti. Ulema bunu anlayamadı. Ya da günün çok hızlı gelişen ve değişen şartlarında anlamak istemediler. Ulema burada büyük hata yaptı.

Meşrutiyet dönemi ulema sınıfının deyimiyle, Abdülhamid kötü idi. Baskıcı, zalim, despot, müsrif, sefahat düşkünü biriydi. Fakat ittihatçılar zihniyet bakımından ulemanın beklentilerinin, inançlarının, akidelerinin, ibadetlerinin hasmı konumundaydı. Ulema, Abdülhamid’in bütün kötülüklerini gördü, lakin ittihatçıların laik seküler zihniyetini hiç görmedi, görmezden geldi. Abdülhamid gitsin de nasıl giderse gitsin, Abdülhamid’i devirsin de kim devirirse devirsin düşüncesinde karar kıldılar. Abdülhamid’in kötülüğünü sürekli görenler, ittihatçıların gavur zihniyetini hiç görmediler. Ulema bu basiretsiz davranışıyla büyük hata yaptı.

Ulemanın ifadesiyle Abdülhamid kötüydü, zalimdi, despottu vs. Fakat nasıl yorumlanırsa yorumlansın Müslümanların başında İslam dünyasının siyasi, iktisadi,........

© Mir'at Haber