NUTUK; GERÇEK Mİ, KURGU MU?

Prof. Dr. Bekir Biçer’in Beyan Yayınları’nın “Tarihin Gerçek Yüzü” serisinden çıkan Nutuk; Gerçek mi, Kurgu mu? adlı kitabı, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu metni sayılan Nutuk’a doğrudan bir soruyla yaklaşıyor: Bu metin gerçek mi, yoksa sonradan kurulmuş bir anlatı mı?

Metinle Belgeyi Yan Yana Koymak

Biçer’in yöntemi sade. Mustafa Kemal’in 1919’dan itibaren yayımladığı bildiri, telgraf, genelge ve konuşmaları, 1927’de Nutuk’ta yer verdiği belgelerle karşılaştırıyor. Kaynak olarak en temelde Mustafa Kemal’in kendi kullandığı belgeleri ve Atatürk’ün Bütün Eserleri‘nin 1998-2007 arasında yayımlanan on dört cildini esas alıyor. Kitabın girişi, Atatürk üzerine yapılan çalışmaların uzun süre devlet eliyle ve tek taraflı yürütüldüğünü, arşivlerin sınırlı açıldığını hatırlatıyor. Biçer bu durumda iki uçtan da uzak durmak gerektiğini söylüyor: Geçmişi körü körüne savunmak da sürekli kötülemek de akıllıca değil.

İki Farklı Mustafa Kemal

Kitabın omurgasını, Mustafa Kemal’in Millî Mücadele yıllarındaki söylemi ile Cumhuriyet’ten sonraki kimliği arasındaki fark oluşturuyor. Biçer, 1919-1922 arasında dinî değerleri öne çıkaran, padişaha bağlılık vurgusu yapan, konuşmalarını âyet ve hadislerle süsleyen bir lider görüyor. 1923’ten itibaren ise modern, seküler ve ulusçu bir Mustafa Kemal ortaya çıkıyor. Ona göre bu ikilik, yakın tarihimizin en önemli handikaplarından biri.

Bu fark, Mustafa Kemal’in gerçek amaçlarını uzun süre saklamasında açığa çıkyor. Biçer bunu, 1918’deki bir konuşmasına ve Talat Paşa’ya yazdığı 1920 tarihli mektuba dayandırıyor. Mustafa Kemal orada, hedeflediği inkılabı bir anda ve bir darbeyle uygulamayı düşündüğünü söylüyor. Halka ise bu hedefin açıklanmadığını, çünkü halkın hilafet ve saltanata bağlılığının bilindiğini anlatıyor. Kitaba göre Mustafa Kemal lise yıllarından beri........

© Mir'at Haber