7-8 Temmuz 20226’da Ankara’da NATO toplantısı olacak.  Amerikan Başkanı Trump ile NATO’nun arasının pek iyi olmadığı bu günlerde NATO neyi tasarlıyor, Türkiye-NATO ilişkilerini nasıl anlamak gerekir? Birkaç yazıda bu konuyu teşrih masasına yatırmaya çalışacağız.

Noam Chomsky Amerikan dış politikasının “bizim ihtiyaçlarımız ve bizim isteklerimizin karşılanması üzerinde kurulduğunu söylemişti. Ortadoğu ABD’nin hayati ihtiyaçlarının karşılandığı bir bölge ve ABD bölge üzerinde mutlak hakimiyet sağlamak durumunda. ABD bu bölgede ne yerli ne yabancı bir gücün yeşermesine izin vermez.”

2025’te ABD’nin açıkladığı Stratejik Belge’de Güney Amerika birinci tehdit görünüyordu ama yine Chomsky’e göre, ABD’nin isteklerine karşılık veren Orta Amerika’nın stratejik ve ekonomik açıdan önemi yoktur, özelliği ABD’nin geleneksel hükümranlık sınırları içerisinde bulunmasından kaynaklanır, yani kısaca arka bahçeye kimse giremez. ABD’nin 70’li yılların sonuna kadar dünyada hem askeri hem ekonomik bakımdan tek güç olduğunu ancak 80’lerden itibaren Japonya ve Almanya’nın -buna Batı Avrupa’yı da ekleyebiliriz- ekonomik güç performanslarıyla ABD’yi geçtiklerini söylemektedir. Tabiatıyla şimdi ABD’ye meydan okuyan Çin söz konusu.

Chomsky, ABD dünya liderliğini korumak için salt askeri güç kullanımına başvurmakla büyük yanlışlığa düşüyor. Öyle ki bazı bölgelerde diplomasiyle halletmesi mümkün olan meseleleri dahi kestirmeden ve daha etkili bir yöntem olduğunu düşünerek askeri güç kullanımına başvurmaktadır.  Chomsky’nin bu tespitini İran’ın ABD’ye karşı gösterdiği mukavemet ve yeni savaş-silah stratejisinde kaydettiği başarı teyit etmektedir.

Her iki nüfuz alanıyla yani Orta Amerika ve Ortadoğu ile ilgili tutumun ABD açısından mantıklı bir açıklamasını bulmak mümkün. Orta Amerika ile yerkürenin sakinleri olarak vicdan ve zihin seviyesinde ilgiliyiz. Ama Ortadoğu bizim bölgemiz ve burada yaşayanlar bu bölgenin sakinleri. Ortadoğu çok zengin stratejik açıdan hayli önemli bir bölge. Yani yer küresi üzerinde nadide bir arsa gibi. Bu arsa üzerinde herkesin gözü var ve son yarım yüzyıllık süreçte ABD bu bölge üzerinde herkesten çok hak sahibi olduğu iddiasında bulunuyor. Burada iki temel sorun var: Biri arsanın tarihi ve fiili........

© Mir'at Haber