menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bezm-i Elest'teki büyük sözleşme

14 5
16.02.2026

İnsanın yaratılıp, Allah-ü Teâlâ’nın yegâne güç ve hüküm sahibi olduğunu kabullenerek “emanet”i yüklenmesinden önce Allah-ü Teâlâ’yı devamlı yücelten ve takdis eden meleklerin var olduğu bilinmektedir. Kur’an-i Kerim’de “meleklerin, Allah’ı devamlı yücelttiği ve takdis ettiği” (Bakara, 30) anlatılır. Başka ayetlerde de meleklerin özellikleri hakkında şu bilgiler verilmektedir: “Onlar (melekler), Allah’tan önce söz söylemezler ve hep O’nun emriyle hareket ederler” (Enbiya, 27), “Göklerde ve yerde olan bütün varlıklar Allah’ındır. O’nun katındakiler (melekler), O’na ibadet etmekten çekinmezler, yorulmazlar. Gece gündüz O’nu tespih ederler, usanmazlar” (Enbiya, 19-20).

İnsanın yaratılış hengâmında kendisinden daha önce yaratılmış, ibadet ve itaate kodlanmış ve hiç itiraz etmeyen meleklerle Allah-u Teâlâ arasında geçen konuşma da önemlidir.

Allah-u Teâlâ’nın meleklere insanı yaratacağından bahsettiği olay Kur’an-ı Kerim’de şöyle anlatılmaktadır: “Meleklere: ‘Muhakkak ben yeryüzünde bir halife yaratacağım’ demişti; melekler, orada bozgunculuk yapacak, kan akıtacak birini mi var edeceksin? Oysa biz seni yüceltiyor ve seni devamlı takdis ediyoruz dediler. Allah, ‘Ben şüphesiz sizin bilmediklerinizi bilirim’ dedi” (Bakara, 30). (Buradaki halifeden murat, “İnsan” neslinin büyük babası olacak Âdem’dir. Tespihten maksat, “Sübhan-Allahî ve bihamdihî” demektir.)

Meleklerin, “Yeryüzünde bozgunculuk yapacak, kan akıtacak birini mi var edeceksin?” sualinin cevabı aslında ayetin hemen devamındaki, “Biz seni yüceltiyor ve seni devamlı takdis ediyoruz” demelerinde gizlidir. Yani melekler, biz ibadet ve itaat etmekten başka bir şey yapmazken bir halife mi yaratacaksın demeleri taaccüb ifade eder. Ancak Allah-u Teâlâ, Adem’i yarattıktan sonra meleklere buyurduğu “ben sizin bilmediklerinizi bilirim” hükmünün icrası şöyle anlatılmaktadır: “Ve Âdem’e bütün isimleri öğretti. Sonra onları meleklere arz ederek, ‘Eğer sözünüzde sadıksanız bana şunların adlarını söyleyin’ buyurdu (Bakara, 31). “Melekler, ‘Biz seni tenzih ederiz.........

© Milli Gazete