2025 yılının özeti: Ateş çemberi genişliyor
2025 yılı, dünya siyasetinde “kriz” kelimesinin yetersiz kaldığı bir yıl oldu. Gazze’de süren soykırım, İsrail’in İran’a yönelik doğrudan saldırıları, Ukrayna’da bitmeyen savaş, Hindistan - Pakistan arasındaki gerilim ve Venezuela’nın yeniden hedef tahtasına oturtulması…
Bunlar aslında birbirinden kopuk gelişmeler değil. Hepsi fotoğrafın bütününde bir amaca hizmet ediyor. Emperyalist güçler sahada sonuç almada zorlandıkça gerilim alanlarını çeşitlendirerek hedef almaya çalışıyor. Bu da dünyayı aynı anda birden fazla cephede daha kırılgan hâle getiriyor.
Gazze: Kalıcı İşgal Mümkün mü?
Gazze’de yaşananlar artık geçici bir süreç olarak okunamaz. İsrail, 2025 yılı boyunca da Gazze’yi parça parça kontrol altına almayı, nüfusu yerinden etmeyi ve bölgeyi yaşanamaz hâle getirmeyi hedefleyen bir strateji izledi. Saldırıların özellikle sağlık altyapısı, su ve elektrik hatları üzerinde yoğunlaşması bunun en açık göstergesidir.
Amaç sadece Gazze’yi silahsızlandırmak ve silahlı direniş gruplarını etkisizleştirmek değil; Gazze’yi Filistin meselesinden fiilen koparmaktır. Sanki Filistin meselesi sadece Gazze’nin sorunuymuş gibi oluşturulan hava tam anlamıyla İsrail’in istediği bir durumdur. Bu yüzden ateşkes görüşmeleri her seferinde sahada yeni bir askeri hamleyle boşa düşürülmektedir. Ateşkese rağmen İsrail’in yüzlerce kez ihlalde bulunması da ayrıca çözüm istemediğinin delili olarak görülmelidir. Yani kısa vadede İsrail’in geri adım atmasını beklemek mümkün değil. Ancak bu politikanın küresel ve bölgesel yansımaları İsrail’i -o da- kısmi olarak durdurabilir. İsrail halklar nezdindeki yalnızlığı kırmak için zaman kazanmak isteyebilir.
İsrail İran’a Neden Saldırdı?
İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, “nükleer tehdit” gerekçesinin ötesinde okunmalıdır. Asıl sebep, İsrail’in çevresinde oluşan askeri ve siyasi kuşak algısıdır. İran’ın doğrudan İsrail’e saldırmasından çok aynı anda birden fazla cephede İsrail’i zorlayabilecek bir kapasiteye yaklaşması Tel Aviv’i harekete geçirmiştir.
İsrail bu saldırılarla iki mesaj vermek istemiştir:
Birincisi, caydırıcılığın hâlâ kendisinde olduğu;
İkincisi ise İran’ın hiçbir aşamada “dokunulmaz” olmadığı algısını göstermek.
Ancak bu saldırılar İran’ı geri adım attırmaktan çok daha dolaylı ve uzun vadeli karşılıklara yöneltecektir. İran’daki son günlerde yaşanan iç karışıklıkların merkezinde ekonomik sıkıntılar olsa da ABD ve İsrail’in bu durumdan istifade etmek istedikleri de aşikardır. Önümüzdeki dönemde Lübnan sınırı,........
