Bilgiye erişimi hızlandırmak, mesafeleri kaldırmak, düşünceyi serbestleştirmek ve dünyayı görünür kılmak için siberalem, insan aklının en büyük vaatlerinden biri olarak doğdu; Fakat zamanla siberalem, aklın yurdu olmaktan çok, aklın sınandığı bir sahneye dönüştü. Çünkü siberalemde sadece bilgi dolaşmıyor; arzu, öfke, korku, taklit, manipülasyon ve yalan da aynı hızla dolaşıyor. Rasyonellik burada artık doğal bir durum değil, korunması gereken bir erdemdir.

Rasyonellik, yalnızca mantıklı görünmek değildir. Rasyonellik, bilgiyi doğrulama, iddiayı sınama, duyguyla kanaati ayırma ve hızın baskısına rağmen düşünmeyi sürdürebilme yetisidir. Siberalemde ise hız, çoğu zaman hakikatin önüne geçmektedir. Bir fikir ne kadar doğru olduğu için değil, ne kadar çabuk yayıldığı için etkili olur. Bir görüntü ne kadar gerçek olduğu için değil, ne kadar sarsıcı olduğu için kabul görür. Böylece akıl, hakikati arayan bir güç olmaktan çıkar; dikkat ekonomisinin içinde reaktif bir mekanizmaya dönüşür.

Siberalem rasyonelliği bir yandan güçlendirir, çünkü bilgiye erişim kolaylaşmıştır. Bir insan, geçmişte ulaşamayacağı kaynaklara birkaç saniyede ulaşabilir. Karşılaştırma yapabilir, denetleyebilir, farklı görüşleri yan yana getirebilir. Fakat diğer yandan siberalem, sahte bilginin........

© Milat