Eski hükümlerle yeni dünyayı okumak
Dünyada bazı gelişmeler vardı; ilk bakışta birbirleriyle hiçbir ilgileri yokmuş gibi görünür.
Bir tarafta Amerika Birleşik Devletleri, 2022'den bu yana 24 milyar doların üzerinde dijital varlık ve itibari para hareketini işlediği iddia edilen Xinbi Guarantee adlı Çin bağlantılı yapılanmaya karşı operasyon düzenliyor. ABD makamları, yapının dolandırıcılık, para aklama ve suç hizmetleri için kullanılan büyük bir çevrimiçi pazar işlevi gördüğünü belirtiyor. Aynı küresel operasyon kapsamında Madagaskar'da Çinli suç örgütleri tarafından işletildiği belirtilen 13 dolandırıcılık merkezine müdahale ediliyor; yaklaşık 400 kişi gözaltına alınıyor ve 3.200'den fazla elektronik cihaza el konuluyor.
Diğer tarafta İran, Ermenistan ve Gürcistan üzerinden Karadeniz'e ulaşabilecek yeni bir ticaret bağlantısı arıyor. Kuzey-Güney Koridoru kapsamında İran sınırından Ermenistan'a, oradan Gürcistan üzerinden Karadeniz'e uzanacak hat, Tahran açısından mevcut ulaşım seçeneklerini çeşitlendirme arayışının bir parçası olarak öne çıkıyor.
Biri suç ağının peşinde.
Diğeri ticaret yolu arıyor.
Biri paranın izini sürüyor.
Diğeri malların geçeceği yolu arıyor.
İlk bakışta iki ayrı dünyanın gelişmeleri.
Fakat biraz daha dikkatli bakıldığında aynı gerçeğin iki farklı yüzünü gösteriyorlar:
Dünya artık tek tek merkezlerden çok, bağlantıların gücü üzerinden şekilleniyor.
Suçun, paranın, ticaretin ve güvenliğin hareket biçimi değişirken bizim olayları açıklama biçimimiz aynı hızda değişmiyor.
Asıl mesele biraz da burada.
Suç eskiden belirli bir adreste aranırdı. Şimdi farklı ülkelerde bulunan insanlar, iletişim kanalları, ödeme araçları ve şirketler aynı zincirin halkaları haline gelebiliyor.
ABD Hazine Bakanlığı'nın açıklamasına göre Xinbi Guarantee, dolandırıcılık merkezleriyle finansal hizmet sağlayıcılarını ve teknolojik destek sunan yapıları buluşturan bir merkez olarak çalışıyordu. Singapur merkezli SafeW Technology'nin şifreli iletişim altyapısı, Kamboçya merkezli Anwen Technology'nin ise kripto para cüzdanı sağladığı belirtiliyor.
Buradaki önemli ayrıntı yalnızca 24 milyar dolarlık büyüklük değil.
Bir suç yapılanmasının kendisini tek bir ülkeye, tek bir binaya veya tek bir finans kanalına bağlamadan varlığını sürdürebilmesi.
Bir bağlantı kesildiğinde başka bir bağlantı kurulabiliyor.
Bir kanal kapatıldığında başka bir kanal ortaya çıkabiliyor.
Bir ödeme yolu engellendiğinde başka bir yol aranabiliyor.
Devletlerin güvenlik anlayışı da bu nedenle değişmek zorunda kalıyor.
Madagaskar'daki operasyonun ardından yaklaşık 400 kişinin gözaltına alınması ve binlerce elektronik cihaza el konulması, mücadelenin artık tek bir merkezde yürütülemeyeceğini........
