İstanbul’un kalbinde iki saray… Biri doğunun dinginliğini, diğeri batının estetiğini taşıyor. Topkapı Sarayı’nın asırlık çınarları ile Dolmabahçe’nin geometrik bahçeleri, Osmanlı’nın doğayla kurduğu ilişkiyi günümüze taşıyan yaşayan tarih sayfaları gibi.

İstanbul’un en eski saray yerleşimlerinden biri olan Topkapı Sarayı’nda tarih yalnızca taş duvarlarda değil, ağaçların gölgesinde de yaşar. Sarayburnu’nda, Haliç ile Marmara’nın buluştuğu noktada kurulan sarayın ilk düzenlenen bölümlerinden biri bahçelerdi.

TARİHİN NEFES ALDIĞI BAHÇE: TOPKAPI SARAYI

Fatih Sultan Mehmed’in İstanbul’u fethetmesinin ardından inşa ettirdiği Topkapı Sarayı’nda bahçe kültürü yalnızca estetik bir unsur değil, aynı zamanda düşünme, dinlenme ve doğayla bütünleşme alanı olarak görülüyordu. Osmanlı saray yaşamında “hasbahçe” olarak bilinen bu alanlar, padişahın ve saray halkının doğayla temas kurduğu mekânlardı.

Topkapı Sarayı bahçeleri genel olarak Birinci Avlu, İkinci Avlu, Üçüncü Avlu, Dördüncü Avlu ve Harem bahçeleri olmak üzere çeşitli bölümlerden oluşur. Bahçelerde yüzlerce yıllık çınar ağaçları, laleler, sümbüller, karanfiller ve menekşelerle oluşturulmuş çiçek tarhları yer alır. Tarihî belgelere göre 18. yüzyılda sarayın bitkisel çeşitliliğini artırmak amacıyla İznik ve Karamürsel’den çınar, dişbudak, karaağaç ve ıhlamur gibi ağaç türleri getirildi. Günümüzde yapılan araştırmalarda bahçede yüzlerce bitki türünün bulunduğu, önemli bir bölümünün ise herdem yeşil türlerden oluştuğu belirtilmektedir. Uzmanlara göre Topkapı Sarayı bahçeleri yalnızca estetik bir düzenleme değil; aynı zamanda Osmanlı’nın doğaya........

© Milat