Unesco’nun dünya mirası içinde yer alan Ani şehrini gezerken iki şey beni çok etkilemişti. Ani’nin kenarından nazlı nazlı akan Arpaçay’ın karşı tarafı Ermenistan’dı. Bir zamanlar iki ülkeyi bağlayan köprü ise yıkıktı. Yakın zaman önce Türkiye ile Ermenistan arasında bu köprünün onarılması için karar alındı. Beklenen yeni karar ise sınır kapılarının açılması.

İkincisi de Arpaçay’a doğru inen uçurumun kenarına inşa edilmiş Manuçehr Camii’ydi. Mimarisi ile göz kamaştıran bu eser, Anadolu’da inşa edilen ilk camisidir. Selçuklu’ya bağlı Şeddari emirlerinden Manuçehr bin Şavur inşa ettirmişti. Ani, o dönemde Anadolu’nun kapısı sayılıyordu. Sonrasında ise serhat şehri Ani yerine Ahlat ‘Anadolu’nun giriş kapısı’ oldu.

Ermeniler, uzun asırlar Türklerle birlikte yaşadı. Dinleri ve dilleri ayrıydı ama dosça yaşıyorduk. Hatta o kadar dostça ki, onlara “Millet-i Sadıka” yani “Sadık Millet” unvanını vermiştik. Ta ki I. Dünya Savaşı’na kadar. Büyük Harp’te doğudan giren Ruslar, Ermenilerin aklını çelip kendilerine öncülük etmelerini sağlamışlardı. O günde........

© Milat