Geçtiğimiz haftaki yazımda ergenlik dönemindeki kimlik arayışından, gencin “Ben kimim, neye inanıyorum ve nasıl biri olmak istiyorum?” sorularına cevap bulmaya çalışmasından söz etmiştim. Bu arayış yalnızca gencin iç dünyasında yaşanmıyor. Aile içindeki konuşmalara, tartışmalara, sınırlara ve hatta sessizliklere de yansıyor. Bu nedenle ergenlikte değişen yalnızca genç değil, ebeveyn ile çocuk arasındaki iletişimin de değişmesi kritiktir.

Çocukluk yıllarında ebeveynin açıklaması çoğu zaman yeterlidir. Ancak ergen, artık kendisine söyleneni yalnızca uygulamak değil, nedenini anlamak ve kendi görüşünü ifade etmek ister. Bazen ebeveynler bunu “Her söylediğime bir cevabı var” şeklinde yorumlayabiliyor. Oysa her itiraz saygısızlık, her sorgulama da otoriteye meydan okuma değildir. Bazen genç, kendi düşüncesinin aile içinde bir yeri olup olmadığını sınamaktadır.

Bu noktada ebeveynlerin en sık düştüğü tuzaklardan biri, konuşmayı hızla bir ikna çabasına dönüştürmektir. Genç bir sorun anlattığında hemen çözüm sunmak, hatasını göstermek veya ne yapması gerektiğini söylemek iyi niyetli olabilir. Fakat genç çoğu zaman çözümden önce anlaşılmaya ihtiyaç duyar. “Bunda üzülecek ne var?”, “Biz senin yaşındayken…” ya da “Sana söylemiştim” gibi ifadeler konuşmayı kapatabilir. Bunun yerine “Bu yaşanan seni nasıl etkiledi?” veya “Şu anda benden fikir mi istiyorsun, yoksa sadece dinlememi mi?” diye sormak iletişimin yönünü değiştirebilir.

Dinlemek, gencin söylediği her şeye katılmak anlamına gelmez. Ebeveyn, “Senin neden böyle düşündüğünü anlayabiliyorum ama bu konuda farklı düşünüyorum” diyebilir. Böylece gence hem görüşünün duyulduğu hem de iki insanın birbirinden farklı düşünebileceği mesajı verir. Kimliğini oluşturmaya çalışan bir genç için bu deneyim oldukça kıymetlidir, çünkü farklı düşündüğünde, utandırılmadığını ve ilişkiyi kaybetmediğini görür.

Konuşurken davranış ile kimliği birbirinden ayırmak da gerekir. “Bu hafta iki kez ödevini tamamlamadın” demek........

© Kıbrıs Postası