Türkiye’deki gazetelerde, TV kanallarında ve tabii sosyal medyada günlerdir en popüler tartışma konusu bir Orta Avrupa ülkesinde gerçekleşen iktidar değişimi… Bu kadar yoğun ilginin sebebi, öyle anlaşılıyor ki, Macaristan’ın ve Türkiye’nin siyasi yapıları arasındaki benzerliklerin hakikaten ilgi çekici seviyede olması.

Ne var ki bu benzerliklerden yola çıkılarak siyasi aktörler arasında kurulan özdeşlikler tam olarak yerli yerine oturmuyor.

İlk soru şu: Macaristan’da iktidar partisinin içinden çıkan bir hareketin elde ettiği başarıyı Türkiye’de ana muhalefet partisine model olarak göstermek ne kadar doğru?

Unutmayalım ki -umulanın aksine- Orban’ı koltuğundan etmek sola nasip olmadı. Macar otokratı yine sağcı bir siyasetçi sandığa gömdü.

2010’dan 2022’ye kadar bütün seçimleri Orban liderliğindeki Fidesz, açık farkla kazanmış, muhalefet sürekli yenilgi üstüne yenilgi yaşamıştı. 2022 seçimine ise altı muhalefet partisi (Macar ‘Altılı Masa’sı) geniş bir ittifak bloku oluşturarak girdi ama ortaklar arasındaki uyumsuzluk yüzünden sonuç yine ağır bir hezimet oldu.

2022 yenilgisinden sonra muhalefet ittifakı dağıldı, hepsi ayrı ayrı hareket etmeye başladı. Bu dönemde eski bir Orbancı olan Peter Magyar da merkez sağ eğilimli Tisza partisini kurdu. Pazar günü yapılan seçimde 16 yıllık otokrasiyi deviren bu partinin siyasi tabanı hem “küskün ve bıkkın” eski Fidesz yanlılarından hem de her renkten muhaliflerden oluşuyor.

2022’deki muhalefet ittifakı ise büyük ölçüde sol (sosyalist, sosyal demokrat, yeşil, liberal) ağırlıklıydı.

Daha doğrusu milliyetçi Jobbik dışında hepsi siyasi yelpazenin solunda yer alıyordu. Ancak ‘Altılı Masa’nın başbakan adayı olarak dindar ve muhafazakar bir siyasetçi olan Márki-Zay belirlendi. İyi eğitimli, parlak kariyerli, hukuk hassasiyeti sahibi ortak adayın tek kusuru ülkede pek tanınmıyor ve lider karizması taşımıyor olmasıydı. Bu yönüyle bizim Ekmeleddin İhsanoğlu’nu hatırlatan biri.

Macar ‘Altılı Masa’sının neyi........

© Karar