menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Ülkemizin ‘Bereketi’ neden kaçtı?

104 0
08.06.2026

Hazine Nakit Gerçekleşmeleri verisine göre; yılın ilk 5 ayında 7,5 trilyon lira (170 milyar $) harcama yapılmış.

Bu 5 ayda 145,2 milyar dolarlık gelirin yüzde 19,3’ü olan 28 milyar dolar ise faize harcanmış.

Yıllık (son 12 aylık) olarak baktığımızda gelirimiz 344,5 milyar dolar. Faize harcanan para ise 56,7 milyar dolar. Gelirin ,5’i faize gidiyor.

Mesela 10 yıl önceye, yani 2016 yılına bakalım: Gelirler 177,8 milyar dolar iken faiz gideri 16,4 milyar dolar (%9,2).

Ödediğimiz faizin borç stokuna oranını (borçlanma maliyeti) daha önce vermiştim. Yıllarca yüzde 6,0’larda seyreden borçlanma maliyeti şimdilerde yüzde 17,1’e çıkarak 2004 yılı değerine geri dönmüştür.

Bugün gelire oranla faiz giderini özellikle verdim. Çünkü devlet giderek daha çok vergi topluyor. Buna rağmen faiz ödemesinin oranını bir türlü düşüremiyor.

Gelirler nasıl arttı ise kamunun giderleri de aynı şekilde arttı. Hatta daha önemlisi faiz dışı giderlerdeki artıştır.

Mesela 2005 yılında koca Merkezi Yönetiminin devlet idaresi için faiz dışı harcaması 72,2 milyar dolarmış. Dolar enflasyonunu dikkate aldığınızda bu para 123,1 milyar dolara karşılık geliyor. Oysa şu anda faiz dışı harcamamız 344,3 milyar dolar.

Haydi diyelim ki, ülke ekonomisi büyüdü. Gelin oraya da bakalım:

2005 yılında GSYH 506,6 milyar dolarken faiz dışı kamu harcaması 72,2 milyar dolarmış. Devlet idaresi için GSYH’nın yüzde 14,25’i yetiyormuş. Bu oran şimdilerde yüzde 21-22 aralığında seyrediyor.

Kilit sorumuzu şimdi soralım: Hem mutlak rakamda hem tüm oranlarda devlet harcaması faizde ve faiz dışında AK Parti’nin ilk dönemine göre muazzam artmış durumda.

Peki, bu muazzam harcama artışına karşılık devletten memnuniyet artmış mı?

Mesela eğitimde kalite daha mı yükseldi? Sağlıkta kalite daha mı iyiye gitti? Emniyette durum daha mı güvenilir oldu? Ya da adalet???

Yaşam memnuniyeti anketleri, gelir dağılımı........

© Karar