Waarom Orbáns propagandamachine niet langer werkte

Verbonden aan de in Boedapest gevestigde denktank Political Capital

Door: Richard Demeny & Peter Kreko (Political Capital Institute)

Wat de Hongaarse verkiezingen democratische uitdagers leren over het breken van populistische macht

Zestien jaar lang was Viktor Orbán een dominante kracht in de Hongaarse politiek. Zijn Fidesz-partij won vier opeenvolgende parlementsverkiezingen, vormde de Hongaarse politieke instituties om en bouwde een mediasysteem op dat de regering een enorm voordeel gaf ten opzichte van haar tegenstanders. Tegen 2026 strekte dit systeem zich uit over het gehele Hongaarse medialandschap, ondersteund door een gedisciplineerde boodschappenmachine en de middelen van een langdurig bewind.

En toch kwamen Péter Magyar en zijn TISZA-partij bij de verkiezingen van dit jaar als winnaars uit de bus, met een tweederdemeerderheid en een mandaat om een groot deel van de door Orbán gebouwde politieke architectuur te ontmantelen.

Het resultaat was opmerkelijk. Jarenlang leek het politieke apparaat van Fidesz in staat om elke serieuze bedreiging voor zijn bewind te neutraliseren. Toch verloor het in 2026, terwijl het nog steeds op volle capaciteit draaide. Deze paradox is ook buiten Hongarije van belang.

Orbán had opgebouwd wat een informationele autocratie kan worden genoemd: een systeem waarin politieke macht niet in stand wordt gehouden door repressie, maar door de manier waarop burgers informatie ontvangen en interpreteren te sturen. Fidesz bereikte dit door het Hongaarse medialandschap te concentreren in handen van aan de regering gelieerde eigenaren en bondgenoten. Het werd de vanzelfsprekende duider van gebeurtenissen en overtuigde kiezers ervan dat de regering competent, beschermend en bovenal onvervangbaar was.

Bijna twee decennia lang werkte het systeem. Economische stagnatie, corruptie en verslechterende........

© Joop