Het wordt tijd dat we anders naar Iran gaan kijken

In een poging om de Israëlisch-Amerikaanse aanval op Iran te verantwoorden, vertelt Donald Trump dat hij de eerste is in 47 jaar die Iran eindelijk aanpakt. Hij vertelt dat Iran een gevaarlijk land is en dat zijn voorgangers te zwak waren om te doen wat altijd al gedaan had moeten worden. Veel mensen zijn het daar vast mee eens want het komt overeen met de boodschap die al vele jaren wordt gebruikt door politici en media. Die boodschap is dat Iran een gevaarlijk terrorisme steunend land is dat het Westen haat. Maar hoe zit dat eigenlijk precies?

Het was in 1978 (47 jaar geleden) dat de sjah van Perzië, leider van het land dat nu Iran heet, werd afgezet door zijn bevolking. Sjah was een titel die de familie van de sjah aan het begin van de 20ste eeuw had aangenomen nadat ze door een staatsgreep aan de macht waren gekomen. De Tweede Wereldoorlog was nog niet aan de orde, Israël een verre droom van salonhelden in Europa en de VS leefde in “splendid isolation” en dat zou altijd zo blijven.

De sjah probeerde Perzië, zoals Iran toen heette, te moderniseren. Maar verder was hij gewoon de typische dictator met de gebruikelijke “zeer assertieve” geheime dienst. Hij werd aan de kant gezet door conservatieve moslims die boos waren op die modernisering. Religie en modernisering zijn, om welke religie het ook gaat, nooit een goede combinatie.

Een fors deel van de revolutie werd uitgevoerd door linkse en liberale Perzen die juist gekant waren tegen het brute onderdrukkende regime van de sjah en die niet alleen modern maar ook vrij en democratisch wilden zijn. Als in media wordt bericht dat de Iraniërs de nakomelingen van de sjah weer aan de macht willen hebben, moet een normaal denkend mens zich afvragen welk spelletje achter de schermen door welke partij wordt gespeeld? Het is maar moeilijk voor te stellen dat er inderdaad een fors deel van de Iraniërs op een nazaat van de sjah zitten te wachten.

De liberale Perzen werden door de beter georganiseerde conservatieve moslims aan de kant gezet en de islamitische republiek Iran werd geboren. Fun fact: In zekere zin zijn Trump en zijn conservatieve religieuze achterban, met hun afkeer van liberalisme, homoseksualiteit en woke ideeën, beter te vergelijken met de conservatieve Iraanse moslims dan met de liberale........

© Joop