Denis Diderot, bilginin herkesle paylaşılması gerektiğini savunmuştu. Bilgi, Aydınlanma’nın en güçlü araçlarından biriydi.

Ancak başka bir soru hâlâ cevabını bekliyordu.

Bilgili insanlar, daha adil bir toplum kurmayı nasıl başaracaktı?

Bu sorunun peşinden giden isim Jean-Jacques Rousseau oldu.

1712 yılında Cenevre’de doğan Rousseau, Fransız düşünce tarihinin en etkili isimlerinden biri hâline geldi. Yazdığı eserler yalnızca kendi dönemini değil, sonraki yüzyılları da derinden etkileyecekti.

Rousseau çetin ve birçok yönüyle tartışmaya açık bir hayat yaşadı.

Çok sayıda fikriyle çelişen davranışı, düşünceleriyle zıt uygulamaları oldu.

Sık sık şehir değiştirdi.

Dostluklar kurmadaki marifetinin aynısını, dostlukları bozmakta da gösterdi.

Özellikle Denis Diderot ile yollarının ayrılması, hayatındaki en büyük kırılmalardan biri oldu.

Belki de bu yüzden eserlerinde insanın yalnızlığı ve toplumla ilişkisi sık sık karşımıza çıkar.

Kişilik bakımından Rousseau hakkında şu hüküm haksız sayılmaz:

Sıradan insanlara yakışan kusurlara sahip bir deha.

Rousseau’nun en önemli konusu şuydu:

Özgür doğan insan, neden toplumsal hayatın içinde kendini baskı altında hisseder?

1762 yılında yayımladığı Toplum Sözleşmesi (Du contrat social) bu soruya cevap arıyordu.

Kitabın ilk cümlesi bugün de dünyanın en çok alıntılanan siyasi cümlelerinden biridir:

“İnsan özgür doğar, ama her yerde zincire vurulmuştur.”

Bu cümle yalnızca bir eleştiri değildir.

Aynı zamanda yeni bir arayıştır.

Rousseau’ya göre meşru bir yönetim, insanların korkusuna değil, ortak iradesine dayanmalıdır.

Devlet ile halk arasındaki ilişkileri bu çerçevede ele alan Rousseau, devrim niteliğinde şu tespitte bulunmuştur:

Devlet halk için vardır.Halk devlet için........

© Internethaber