Önceki Sykes-Picot 1916’da Kahire’de bir otel odasında hazırlandı ve 1917 sonunda Rus arşivlerinden çıkarılarak kamuoyuna açıklandı. Dolayısıyla gizli bir anlaşmaydı ve açığa çıkması neredeyse iki yıl sürdü. Sykes-Picot Ortadoğu’daki mevcut düzenin ve yüz yılı aşkın çatışmaların başlangıç noktasıdır.

Güncel Sykes-Picot diyebileceğimiz anlaşma ise bu yılın başında 6 Ocak’ta Paris’te imzalanmışa benziyor ve iletişim çağında on gün içinde ifşa oldu. İsrail ve Suriye arasında imzalandığı söylenen ancak aslında ABD gözetiminde İsrail ve Türkiye arasında yapılan anlaşmada Suriye’nin görevi sadece imzayı atmaktı.

1916’da Ortadoğu dizayn edilirken İngiltere ve Fransa’nın gözetiminde Arap devletleri ve Türkiye ortaya çıktı. 1920’den sonra Irak, Suriye, Lübnan, Suudi Arabistan, Yemen, Filistin ve İsrail ile sonrasında Körfez Emirlikleri bağımsız devletler oldular. Böylece bölgede bir Arap uluslaşması ve İngiliz-Fransız çıkarlarına uyumlu bir siyasi yapılanmaya geçilmiş oldu. Arap coğrafyasından el çektirilen Osmanlı da Türkiye Cumhuriyeti olarak İngiltere ile ittifak eksenine yerleştirildi.

Sykes-Picot düzeninin kurgulandığı dönemde Batı İttifakının önceliği keşfedilmeye başlanmış petrol rezervlerinin denetimini ve güvenliğini sağlayacak bir Ortadoğu düzeni kurmaktı. Küçük krallıklar ve emirlikler yoluyla gereğinden fazla güçlenmeyecek ulus devletler ve içlerindeki etnik farklılıkların gerektiğinde kullanılabileceği bir siyasi yapılanma öncelenmişti.

Sykes-Picot’un en vahim ve hala çözümsüzlüğü besleyen sonucu, değişik etnik unsurların bir arada yaşamalarını sağlayacak demokratik ve çoğulcu yapılardan ziyade, ulus devletlerin kurgulanması ile bu fay hatlarının sürekli kırılganlık yaratacak bir zeminde tutulmasıdır. Bu anlamda devletsiz bırakılmış ve dört ayrı siyasi coğrafyada bölünmüş Kürtler en başat örnektir.

Şimdi yüz yılı aşkın bir süre sonra bu kez öncülüğünü ABD’nin yaptığı Batı........

© İlke TV