Dünya ekonomisi bazen tek bir boğazdan geçer. Bazen bir limandan, bazen bir fabrikadan, bazen de bir yarı iletken üretim hattından… Küresel sistemin ne kadar kırılgan olduğunu en açık biçimde hep birlikte pandemi yıllarında gördük. Üretim durdu, limanlar kilitlendi, konteynerler yanlış kıtalarda birikti ve sonuçta bütün dünya “çip krizi” denen görünmez bir darboğazın içine sürüklendi. Otomobil fabrikaları üretimi durdurdu, elektronik ürünlerin fiyatları fırladı ve küresel ekonomi, zincirin en zayıf halkasının aslında ne kadar kritik olduğunu acı bir şekilde öğrendi.

Bugün ise dünya çok daha tehlikeli bir kırılganlığın eşiğinde duruyor: İran, ABD ve İsrail arasındaki gerilimin uzun süreli bir savaşa dönüşme ihtimali.

Bu savaşın gerçek etkisi yalnızca bombaların düştüğü coğrafyada hissedilmeyecek. Asıl deprem, dünya ticaretinin damarlarında yaşanacak.

Çünkü küresel ekonomi artık sadece üretim merkezlerine değil, lojistik hatların sürekliliğine bağımlı.

Eğer bu savaş uzarsa, dünyanın en kritik enerji ve ticaret kapılarından biri olan Hürmüz Boğazı küresel ekonominin en büyük risk noktası haline gelebilir. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık üçte biri bu dar geçitten taşınmaktadır. Bu hat üzerinde yaşanacak en küçük aksama bile küresel enerji fiyatlarını sarsmaya yeter.

Ancak mesele yalnızca petrol değildir.

Asıl mesele tedarik zincirlerinin domino etkisidir.

Pandemi sırasında Asya’daki birkaç yarı iletken üretim tesisinin aksaması bile tüm dünyada üretim zincirlerini kilitlemişti. Otomotivden savunma........

© Hür Fikirler