Halk arasındaki iftira ile ceza hukukundaki iftira suçu birbirinden farklıdır. Günlük hayatta bir kişi hakkında söylenen her asılsız söz iftira olarak adlandırılabilmektedir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 267. maddesine göre iftira suçu, failin bir kimsenin işlemediğini bildiği hukuka aykırı bir fiili ona isnat etmesi ve bu isnatla o kimse hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını amaçlamasıyla oluşur. Kanun koyucu, isnadın yetkili makamlara ihbar veya şikayette bulunularak ya da basın ve yayın yoluyla yapılabileceğini düzenlemiştir. Basın ve yayın yolu, aynı Kanun’un 6. maddesinde her türlü yazılı, görsel, işitsel ve elektronik kitle iletişim aracıyla yapılan yayınlar şeklinde tanımlanmıştır. Gazete ve dergilerde yayımlanan yazılar, televizyon programları, kamuya yönelik basın açıklamaları, internet haber siteleri, video paylaşım platformları ve sosyal medya paylaşımları bu kapsamda yer alabilir.

Bir veya birkaç kişiye gönderilen özel mesajlar bireysel iletişim niteliği taşır. Herkesin erişebildiği bir sosyal medya hesabından yapılan ve geniş bir kitleye ulaşan paylaşımlar ise basın ve yayın yoluyla yapılan açıklama kapsamında değerlendirilebilir. Hesabın kimlerin erişimine açık olduğu, paylaşımın hangi kitleye yöneldiği ve içeriğin kamuya ne şekilde ulaştığı birlikte değerlendirilmelidir. Basın ve yayın yoluyla iftirada kişiye yüklenen hukuka aykırı fiil kamuoyuna açıklanmaktadır. İhbar veya şikayette ise bu isnat Cumhuriyet Başsavcılığına, kolluğa ya da görevli idari makama bildirilmektedir.

İftira suçu, failin bir kimsenin işlemediğini bildiği hukuka aykırı bir fiili, o kimse hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak amacıyla basın ve yayın yoluyla ona isnat ettiği anda tamamlanır. Yayının yetkili makamların bilgisine ulaşması, soruşturma veya kovuşturma başlatılması, kamu davası açılması ya da mağdura bir yaptırım uygulanması suçun tamamlanmasından sonraki aşamalardır. Bir açıklamanın iftira sayılabilmesi için belirli veya belirlenebilir bir kişiye somut nitelikte hukuka aykırı bir fiil yüklenmesi gerekir. “Kötü bir insandır”, “İşini iyi yapmıyor” veya “Ona güvenmiyorum” şeklindeki sözler kişisel değerlendirme niteliği taşırken, bir öğretmenin velilerden topladığı parayı kendisine aldığı, bir doktorun sahte rapor düzenlediği, bir memurun rüşvet karşılığında işlem yaptığı, bir esnafın sahte ürün sattığı veya bir şirket yöneticisinin vergi kaçırdığı yönündeki iddialar belirli bir hukuka aykırı fiilin isnat edilmesi anlamına gelir. Bir açıklamanın kişisel değerlendirme, hakaret veya iftira sayılıp sayılmadığı, sözlerin tamamı ile kişiye yüklenen davranış birlikte incelenerek belirlenir.

İftira suçuna konu olan hukuka aykırı fiil, kanunlarda suç olarak tanımlanan fiillerin yanında idari yaptırım veya disiplin cezası gerektiren davranışları da kapsamaktadır. Bir memurun mazeretsiz olarak görev yerini terk ettiği, bir işletme sahibinin ruhsatsız faaliyet yürüttüğü, bir restoran sahibinin hijyen kurallarına aykırı davrandığı veya bir sürücünün hız sınırını aştığı yönündeki isnatlar bu kapsama örnek gösterilebilir. Kişinin elindeki bilgi ve belgelere........

© Hukuki Haber