Uyuşturucu Suçlarında Birkaç Hapın Kriminal İncelemesiyle Tüm Haplar Üzerinden Ceza Belirlenebilir mi?
Uyuşturucu madde suçlarında laboratuvar raporunun hangi maddeleri kapsadığı, raporun sonucu kadar önemlidir. Örneğin bin hap arasından seçilen üç hapta uyuşturucu bulunması halinde, bu tespitin diğer 997 hapa da uygulanabilmesi ayrıca açıklanmalıdır. Mesele, incelemenin kapsamı ile hükme esas alınan hap sayısının birbirine uygun olup olmadığıdır.
Öncelikle, ele geçirilen toplam hap sayısı ile uyuşturucu içerdiği ortaya konulan hap sayısı ayrılmalıdır. Zira uyuşturucu içermediği belirlenen hapların da uyuşturucu içeren hap sayısına dahil edilerek sanık aleyhine ceza belirlenmesi kabul edilemez. Bununla birlikte, yalnızca birkaç hapın incelenmiş olması da diğer hapların uyuşturucu içermediğini göstermez. Açıklığa kavuşturulması gereken husus, inceleme sonucunun hangi hapları kapsadığı ve bu kapsamın bilimsel dayanağıdır.
Numune, inceleme amacıyla bütünden ayrılan örnektir. Örnekleme ise incelenecek örneklerin seçilmesi işlemidir. Temsili numuneden söz edilebilmesi için, seçilen örneğin alındığı bütün hakkında güvenilir değerlendirme yapmaya elverişli olması gerekir. Haplardan yalnızca birkaçının incelenmesi kendiliğinden hatalı değildir; önemli olan, seçimin nasıl yapıldığı ve ulaşılan sonucun hangi hapları kapsayabileceğidir.
Maddenin türünü belirleyen nitel analiz ile etken madde miktarını ölçen nicel analiz de ayrılmalıdır. Hap sayısı, toplam ağırlık ve etken madde miktarı farklı verilerdir. Bir hapta belirli bir maddenin bulunması, diğer hapların da aynı miktarda etken madde içerdiğini göstermez.
Bu konuda başvurulabilecek teknik kaynaklardan biri SWGDRUG'un yayımladığı tavsiyelerdir. SWGDRUG, “Scientific Working Group for the Analysis of Seized Drugs” adının kısaltmasıdır; Türkçeye “Ele Geçirilen Uyuşturucu Maddelerin Analizi Bilimsel Çalışma Grubu” olarak çevrilebilir. Farklı ülkelerden uzmanların katıldığı bu grup, uyuşturucu maddelerin laboratuvarda incelenmesi ve sonuçların raporlanması konusunda yöntem önerileri geliştirir. Grubun tavsiyelerine göre, numuneden bütün hakkında sonuç çıkarılacaksa bunun istatistiksel dayanağı ve sınırları açıklanmalıdır. Ulaşılan sonuç, kullanılan yöntemin güven düzeyi ve kapsamıyla sınırlıdır; her hapın içeriğinin kesin olarak saptandığı anlamına gelmez.[1]
ENFSI ise “European Network of Forensic Science Institutes”, Türkçe karşılığıyla “Avrupa Adli Bilim Kurumları Ağı”dır. Adli incelemelerin kalitesini geliştirmeye yönelik işbirliği yapan ve uygulama rehberleri yayımlayan bir ağdır. Uyuşturucu maddelerden numune alınmasına ilişkin rehberi, ilgili dış özellikleri farklı olan grupların ayrılmasını ve her grubun ayrı örneklenmesini önerir. Hapların tek bir paket içinde veya ayrı blister ambalajlarda, yani her hap için ayrı........
