HIRSIZLIK SUÇU VE SUÇUN NİTELİKLİ HALLERİ
Bu makalemizde, Türkiye’de en çok işlenen suç olan hırsızlık[1] suçunu ve nitelikli hallerini inceleyeceğiz. Türk Ceza Kanunu (TCK) madde (md.) 141’de ; “…Zilyedin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kişiye 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilir” şeklinde tanımlanmıştır[2]. Yani Hırsızlık taşınır malı zilyedin hakimiyet alanından çıkararak kendisine ya da başka kişilere haksız yarar sağlamaktır.
2- Hırsızlık suçunun nitelikli halleri nelerdir? Hırsızlık suçunda hangi hallerde ceza artar ya da azalır?
TCK md. 142 ile 147 arasında hırsızlık suçunun nitelikli halleri düzenlenmiştir. Şu haller cezayı artıran nitelikli hallerdir;
a) Hırsızlığın kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında işlenmesi (TCK md. 142/1-a),
b) Hırsızlığın halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veya bunların belli varış veya kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında işlenmesi (TCK md. 142/1-c),
c) Hırsızlığın bir afet ya da genel bir felaketin meydana getirebileceği zararları önlemek veya hafifletmek maksadıyla hazırlanan eşya hakkında işlenmesi (TCK md. 142/1-d),
d) Hırsızlık adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında işlenmesi (TCK md. 142/1-e),
e) Hırsızlığın kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanarak işlenmesi (TCK md. 142/2-a),
f) Hırsızlığın elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özel beceriyle işlenmesi (TCK md. 142/2-b),
g) Hırsızlığın doğal bir afetin veya sosyal olayların meydana getirdiği korku veya kargaşadan yararlanarak işlenmesi (TCK md. 142/2-c),
h) Hırsızlığın haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak veya kilitlenmesini engellemek suretiyle işlenmesi (TCK md. 142/2-d),
i) Hırsızlığın bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenmesi (TCK md. 142/2-e),
j) Hırsızlığın tanınmamak için tedbir alarak yetkisi olmadığı halde resmi sıfat takınarak işlenmesi (TCK md. 142/2-f),
k) Hırsızlığın büyük ve küçük baş hayvan hakkında işlenmesi (TCK md. 142/2-g),
l) Hırsızlığın herkesin girebileceği bir yerde bırakmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında işlenmesi (TCK md. 142/2-h),
m) Suçun, sıvı veya gaz halindeki enerji hakkında ve bunların nakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi (TCK md. 142/3),
n) Hırsızlığın gece vakti işlenmesi (TCK md. 143),
o) Suçun terör örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi (Terörle Mücadele Kanunu md. 4-5) cezayı artıran nitelikli hallerdir.
Hırsızlık suçunun daha az cezayı gerektiren nitelikli halleri şunlardır;
a) Hırsızlık suçunun paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde işlenmesi (TCK md. 144/1-a),
b) Hırsızlığın bir hukuki ilişkiye dayanan alacağın tahsil amacıyla işlenmesi (TCK md. 144/1-b),
c) Malın değerinin az olması (TCK md. 145),
d) Kullanım Hırsızlığı (TCK md. 146),
e) Hırsızlık suçunun ağır ve acil bir ihtiyaç sebebiyle işlenmesi (TCK md. 147) daha az cezayı........
