Kur’an-ı Kerim, insan psikolojisine ve ebedî kurtuluşa dair sunduğu vizyonda, cennet hayatının salt fiziksel bir konfor alanı olmadığını; aksine, mutlak bir “içsel arınma” ile başlayan ontolojik bir zirve olduğunu haber verir. İnsanın yeryüzündeki varoluşsal serüveninde sırtına yüklediği en ağır pranga, fiziksel yorgunluklardan ziyade kalbine gizlediği sinsi düşmanlıklardır. Tam da bu noktada A`râf sûresi 43. ayet, kusursuz bir mutluluğun ve arınmış bir sosyalleşmenin temel şartını eşsiz bir tasvirle ortaya koymaktadır: “Göğüslerinde kinden ne varsa söküp atmışızdır.” Bu ilahî beyan, insanın sadece dış dünyada huzur bulmasını değil, iç dünyasındaki karanlığın da bütünüyle ortadan kaldırılmasını ebedî saadetin ön koşulu (sine quanon) olarak belirler.

“Nez‘a” ve “Ġill” Kelimelerinin Semantiği

Ayetin dilbilimsel ve kavramsal mimarisine inildiğinde, ilahî bir cerrahi müdahalenin edebi ihtişamıyla karşılaşırız. Ayette eylemi ifade eden nezaʿnā (نَزَعْنَا / söküp çıkardık, kökünden kopardık) fiili,1 yüzeysel bir temizliği değil; kök salmış, dokulara işlemiş bir asalağın yerinden zorla ve kesin bir biçimde çekilip alınmasını betimler. Sökülüp atılan şey ise ġill (غِلّ / kin) kelimesiyle ifade edilmiştir. Etimolojik olarak haset anlamına gelen bu kelimenin kin, düşmanlık ve içte biriken nefret (gizli husumet) anlamına da geldiği söylenmiştir.2 Dolayısıyla bu kavram, sevgi ve samimiyetin arasına sızarak ruhu içten içe zehirleyen hastalıklı bir duyguya işaret eder. Gramer ve belagat açısından nazaʿnā fiilinin mazi (geçmiş zaman) formunda gelmesi, cennet ehli için bu arınmanın kesinleşmiş bir hakikat olduğunu gösterirken; kalplerden sökülen yakıcı kin ile hemen ardından zikredilen “Altlarından ırmaklar akmaktadır.” ifadesindeki serinlik ve akışkanlık, muazzam bir zıtlık (tıbak)3 sanatı oluşturarak manevi duruluğun görsel bir tablosunu çizer.

Hidayet, İrade ve Miras

İnsanlar arasındaki rekabet, haset ve statü savaşlarının yarattığı duygusal kirlilik, dünyevi hayatın en büyük trajedisidir; nitekim aynı ortamı paylaşıp aynı kalbi paylaşamamak, modern insan ilişkilerinin en derin krizlerinden biridir. Cennet yalnızca bireysel bir ödül........

© Haksöz