Selin ardından sorulacak ilk soru bellidir:“Ne kadar yağmur yağdı?”

Hemen ardından ikinci soru gelmeli:“Peki, o suyun nereye gitmesini bekliyorduk?”

Toprağa mı?Üzerini kapattıysak nasıl?

Dereye mi?Yatağını daralttıysak nasıl?

Altyapıya mı?Taşıyacağı yükü doğru hesaplamadıysak nasıl?

Yağmurun şiddetini ölçmek zorundayız. Fakat hesabı yalnızca gökyüzüne kesersek, yerde alınan kararları inceleyemeyiz.

Bir iş kazasında “Yüksekten düştü” demek, neden düştüğünü açıklamaya yetmez. Koruma sistemini, çalışma düzenini, denetimi araştırırsınız. Selde de “Çok yağmur yağdı” cümlesi, araştırmanın başlangıcı olabilir.

Kök neden analizi, görünen olayın arkasındaki karar zincirine inmektir.

Önce fiziksel tabloyu anlamak gerekir. Yağış, toprağın suyu emme ve drenaj sisteminin uzaklaştırma kapasitesini aştığında yüzeyde birikir. Akarsuyun taşıyabileceğinden fazla su geldiğinde taşkın gelişebilir. Beton ve asfalt arttıkça suyun toprağa sızabileceği alan azalır; yağışın daha büyük bölümü daha hızlı yüzey akışına dönüşebilir.

Bir meydanı bütünüyle sert zeminle kaplamak, yalnızca estetik bir tercih değildir. Suyun hareketine verilmiş bir karardır.

Sonra akış güzergâhına bakılır. Dere kesitini daraltan yapılar, yetersiz menfezler, akışı engelleyen dolgu ve atıklar tehlikeyi büyütebilir. Drenajın kapasitesi kadar bakımı da önemlidir. Bunların her birinin somut olaydaki payı ölçülmelidir.

“Altyapı yetmedi” deyip geçemeyiz.

Hangi yağışa göre tasarlandı? Havzada yapılaşma arttığında yeniden hesaplandı mı? Bakım yapıldığı kayıtlarla gösterilebiliyor mu? Bilinen bir eksik varsa neden giderilmedi?

Bir mazgalın tıkanması, incelemenin son durağı olamaz. Temizlik programının, denetimin, bütçenin ve görev paylaşımının nasıl işlediğine kadar gitmek gerekir.

Çünkü teknik arızanın arkasında bazen yönetim arızası bulunur.

Bir başka soru........

© Haberler