ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Başkanı John Ratcliffe’in 25 Ağustos’ta Moskova’ya gerçekleştirdiği önceden duyurulmayan ziyaret, Rusya ile ABD arasındaki ilişkilerde dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıktı.

Ziyaretin kendisi kadar zamanlaması da önemliydi. Rusya-Ukrayna savaşının beşinci yılına yaklaştığı, tarafların birbirlerinin askeri ve siyasi sınırlarını daha fazla test ettiği, Ukrayna’daki barış girişimlerinin sonuçsuz kaldığı ve Rusya-ABD ilişkilerindeki güven krizinin devam ettiği bir dönemde Ratcliffe’in Moskova’ya gelmesi, doğrudan iletişim ihtiyacının yeniden öne çıktığını gösterdi.

Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Ratcliffe’in Rus istihbarat yetkilileriyle görüştüğünü doğrularken, ABD’li yetkilinin Vladimir Putin ile bir araya gelmediğini açıkladı. Ancak yapılan görüşmelerin sonuçları Rusya Devlet Başkanı’na aktarıldı. Rusya Dış İstihbarat Servisi (SVR) Başkanı Sergey Naryshkin de Ratcliffe ile bir “çalışma toplantısı” gerçekleştirdiklerini ve istihbarat servislerinin yetki alanına giren konuların ele alındığını söyledi.

Görüşmelerin içeriğinin açıklanmaması ise ziyaretin etrafındaki soru işaretlerini artırdı.

Tam da bu noktada, savaşın mevcut aşamasını anlamak için daha önce Rus stratejik çevrelerinde ortaya konulan bazı değerlendirmeler önem kazanıyor.

Tırmanma riskinin arka planı

Rusya-Ukrayna savaşında bugün karşı karşıya olunan temel sorunlardan biri, tarafların yalnızca sahadaki askeri kapasiteyi değil, karşı tarafın ne kadar ileri gidebileceğini de ölçmeye çalışması.

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın 8 Ağustos’ta Anadolu Ajansı’na verdiği röportajda savaşın “daha üst seviyeye çıkabileceği” ve tarafların ellerindeki “en üst tehdidi” kullanmak durumunda kalabileceği yönündeki değerlendirmesi bu açıdan dikkat çekiciydi.

Fidan’ın işaret ettiği nokta, uzun süren savaşın taraflar üzerindeki siyasi ve psikolojik maliyetiydi. Tarafların “burada bırakırsam kaybım çok olur” düşüncesine daha fazla kapılması, müzakere alanını daraltırken risk alma eğilimini de artırabiliyor.

Rus stratejist Andrey Bezrukov’un yaklaşımı ise bu soruna farklı bir açıdan bakıyor. Bezrukov, Moskova’nın ilan ettiği bazı kırmızı çizgilerin zaman içerisinde karşı taraf tarafından yeterince ciddiye alınmadığını ve bunun caydırıcılığın etkisini zayıflatabileceğini savunuyor.

Bu yaklaşımın merkezinde basit ancak kritik bir güvenlik problemi bulunuyor: Bir devletin kırmızı çizgileri sürekli test edilir ve karşılığının gelmeyeceği düşünülürse, karşı taraf daha ileri adımlar atmaya başlayabilir.

Fakat bunun ters yönde çalışan bir mekanizması da var. Caydırıcılığı yeniden tesis etmek amacıyla tehdit seviyesinin sürekli yükseltilmesi, karşı tarafın da daha sert karşılık vermesine yol açabilir.

Dolayısıyla mesele yalnızca kimin daha güçlü bir caydırıcılığa sahip olduğu değil, caydırıcılık ile kontrolsüz tırmanma arasındaki sınırın nerede bulunduğu.

Ratcliffe’in Moskova ziyareti tam da böyle bir ortamda gerçekleşti.

Ratcliffe neden Moskova’ya geldi?

Ziyaretin gerçek gündemi konusunda şu aşamada kesin bir açıklama bulunmuyor. Rus tarafının kamuoyuna açıkladığı çerçeve, istihbarat servisleri arasındaki temaslarla sınırlı. Ancak ziyaret sonrasında Batı medyasında farklı başlıklar gündeme geldi.

The Wall Street Journal ve diğer bazı Batılı kaynaklar, Ratcliffe’in Moskova’ya Rusya’yı NATO ülkelerine........

© Haber7