Çocuklarımızı kim büyütüyor: Biz mi, ekranlar mı?Türkiye artık bir ekran ülkesidir.77,5 milyon insan internette.62,3 milyon insan sosyal medyada.Her 10 kişiden 7’si gününü beğeniler, videolar ve akışlar arasında geçiriyor.Günde ortalama 7 saat 13 dakika çevrimiçiyiz.Bu, hayatımızın neredeyse üçte birini bir ekrana teslim ettiğimiz anlamına geliyor.Ayda 7,6 farklı platform arasında geziniyoruz.İnternet erişiminin %96,9’u cep telefonlarından sağlanıyor.Yani ekran cebimizde değil;hayatımızın merkezinde.Aile sofrasında ekran var.Okul bahçesinde ekran var.Gece yatağa girerken bile ekran var.Instagram’da 58 milyondan fazla kullanıcı…TikTok, YouTube, Facebook milyonları içine çeken dev bir dijital akıntı…Artık internet bir araç değil.Bir ortam.Bir alışkanlık.Bir bağımlılık.Ve bu bağımlılık sadece çocukları değil,bir toplumu yavaş yavaş dönüştürüyor.Sorun şu değil:İnterneti kullanıyoruz.Sorun şu:İnternet bizi kullanıyor.Bu bir tesadüf değil.Bu yeni nesil davranış bozukluğunun ana kaynağıdır.Bir zamanlar çocuklar sokakta büyürdü.Dizleri yara, yüzleri güneş yanığı, kalpleri cesur olurdu.Şimdi çocuklar ekran ışığında büyüyor.Yüzleri mavi, gözleri yorgun, kalpleri yalnız… Dünya alarm veriyor.Avrupa Parlamentosu, çocukların sosyal medyaya erişiminde 16 yaş sınırı çağrısı yaptı.Avustralya, 16 yaş altına sosyal medya yasağını başlatan ilk ülke oldu ve kurala uymayan şirketlere 33 milyon dolara kadar ceza açıkladı.Danimarka, 15 yaş altına yasak getirdi.Çin ise yalnızca yasaklamakla kalmadı; 8 yaş altına 40 dakika, 8-15 yaşa 1 saat, 16-17 yaşa 2 saat sınır koydu.Peki neden?Çünkü mesele sadece bir uygulama değil.Mesele bir neslin ruh sağlığı.Dijital Dünyanın Görünmeyen TahribatıAraştırmalar şunu söylüyor:Gereğinden fazla ekran süresiSosyal medya bağımlılığıGerçek arkadaşlık yerine çevrimiçi bağlarSiber zorbalık kaynaklı depresyonSosyal hayattan geri çekilmeSinirlilik ve tahammülsüzlükKaygı ve özgüven kaybıAma en tehlikelisi şu:Ben merkezli bir hayat anlayışı.Beğeni sayısıyla değer ölçen,Takipçi sayısıyla özgüven kazanan,Filtreyle güzelleşen ama içten içe yalnızlaşan bir kuşak…Ve biz farkında değiliz.En Büyük Yanılgı: “Oyalansın” Diye Verilen TelefonAnne-babalar yorgun.Modern hayat zor.Ama kolay olan her şey doğru değildir.“Biraz oyalansın” diye verilen telefon,bir çocuğun karakterini inşa eden en kritik yılları sessizce tüketiyor.Çocuk;Anneyle göz teması kurarak empati öğrenir.Babasıyla oyun oynayarak özgüven kazanır.Aile sofrasında konuşarak iletişim geliştirir.Ama biz ne yapıyoruz?Sessizlik satın alıyoruz.Rahatlık satın alıyoruz.Ve karşılığında çocuğumuzun dikkatini, sabrını ve ruh sağlığını veriyoruz.Ergenlik geldiğinde ise şaşırıyoruz:Neden agresif?Neden doyumsuz?Neden kimseyi dinlemiyor?Neden sürekli öfkeli?Ama şu soruyu sormuyoruz:Onu kim büyüttü? Biz mi, algoritmalar mı?Sosyal Medya Sadece Çocuğu Değil, Toplumu Değiştiriyor.Bugün:Aile içi iletişim zayıflıyor.Sabır azalıyor.Tahammül düşüyor.Gerçek dostluk yerini yüzeysel bağlara bırakıyor.Bir toplum; güçlü ailelerle ayakta kalır.Güçlü aile ise ekran karşısında değil, aynı masa etrafında kurulur.Sosyal medya şirketlerinin amacı çocuk yetiştirmek değil,dikkat süresini satın almak.Onlar ekran süresi kazanıyor,Biz çocuklarımızı kaybediyoruz.Yasalar Geç Kalmadan Biz Başlamalıyız.Devletler adım atıyor.Yasal düzenlemeler geliyor.Ama en güçlü düzenleme evin içinde başlar.Telefonu 15 yaşına kadar vermemek radikal değil;Geleceği korumaktır.Ekran süresi koymak baskı değil;Karakter inşa etmektir.Çocukla vakit geçirmek fedakârlık değil;Anne-babalığın özüdür.Bir Soru;Çocuğumuz 20 yıl sonra nasıl biri olsun istiyoruz?Sabırlı mı?Güçlü mü?Özgüvenli mi?Sorumluluk sahibi mi?Bunların hiçbiri algoritmayla öğretilmez.Bir nesli ekranlara teslim etmek kolaydır.Ama o neslin yaralarını sarmak çok zordur.Bugün yasakları tartışıyoruz.Yarın kaybedilmiş bir kuşağı konuşmamak için…Belki de artık şunu kabul etmeliyiz:Sosyal medya çocukların dünyasına misafir olmalı,Sahibi değil.Çünkü mesele uygulamalar değil.Mesele geleceğimiz.Ve gelecek, kaydırarak büyütülemez.Bugün mesele bir uygulama meselesi değil,bir nesli koruma meselesidir.Çıkartılacak her yasal düzenleme,çocuklarımızın ruh sağlığına çekilmiş bir koruma kalkanıdır.Bu yalnızca devletin değil, toplumun da sorumluluğudur.Anne-babalar, eğitimciler, herkes bu bilinçle hareket etmelidir.Sınırsızlık özgürlük değildir.Sınır koymak baskı değil, korumaktır.Yeni nesillerin kurtulması için dijital dünyaya karşı bir seferberlik ruhuyla hareket etmek zorundayız.Çünkü gelecek, algoritmalara bırakılamayacak kadar kıymetlidir.

© Günışığı Gazetesi