Sanat tarihinde manzara, çoğu zaman dış dünyanın temsili olarak ele alınmıştır: doğa, bir bakışın karşısında duran ve resmedilmeyi bekleyen bir nesne gibi düşünülür. Oysa Bahattin Odabaşı’nın manzaralarında bu ilişki tersine döner. Burada doğa, bakılan bir şey olmaktan çıkar; hissedilen, hatta içinde kaybolunan bir alana dönüşür. Onun resimleri, dış dünyanın görüntüsünü değil, iç dünyada yankılanan karşılığını kurar.

Bu nedenle Odabaşı’nın manzaralarını anlamak için “neye benziyor?” sorusu yetersiz kalır. Asıl soru şudur: “ne hissettiriyor?” Çünkü bu resimler, görsel olmaktan çok duyusal bir deneyim üretir. İzleyici bir dağa ya da ovaya bakmaz; bir gerilimin, bir sessizliğin, bir yoğunlaşmanın içine girer.

Odabaşı’nın manzaralarında en dikkat çekici unsurlardan biri, netliğin sürekli ertelenmesidir. Ufuk çizgisi çoğu zaman kaybolur ya da parçalanır. Gökyüzü ile yeryüzü birbirine karışır.Bu durum yalnızca biçimsel bir tercih değil; bir varoluş hâlinin ifadesidir. Resimler, bir başlangıç ya da son sunmaz. Aksine, bir “eşik anı”nda durur.Sanki:bir şey biraz önce olmuş -ya da olmak üzeredir.

Bu askıda kalmışlık, izleyicide sürekli bir tedirginlik üretir. Ne tam bir yıkım ne de bir yeniden doğuş vardır—ikisi arasında sıkışmış bir an vardır. Bu yönüyle Odabaşı’nın manzaraları, zamanın doğrusal akışını kırar ve onu yoğunlaşmış bir ana dönüştürür.

Kırmızıya eşlik eden koyu tonlar—siyahlar, kahverengiler, pas renkleri—resimlere ağırlık kazandırır. Açık renklerin nadir ve kontrollü kullanımı ise bir tür nefes alanı yaratır; ancak bu nefes bile tam bir ferahlık sunmaz. Her şey, bir baskının altında gibidir.Odabaşı’nın manzaralarında yüzey, resmin en güçlü anlatım araçlarından biridir. Boya katmanları pürüzsüz değildir; aksine, sert, kırılmış ve yer yer kazınmış bir yapıdadır.

Bu yüzey:bir duvar gibi ,bir kaya parçası gibi ya da çatlamış bir toprak gibi davranır.Sanki sanatçı resmi yapmaz; yüzeyle mücadele eder. Boyayı sürmekten çok, onu iter, kazır, yeniden kurar.Bu süreç, resme fiziksel bir zaman duygusu kazandırır. Her katman, geçmişte yapılmış bir müdahalenin izini taşır. Bu yüzden Odabaşı’nın manzaraları yalnızca mekânsal değil, aynı zamanda zamansal bir derinlik içerir.Odabaşı’nın manzaralarında belirli bir yer adı vermek zordur; ancak bu resimlerin güçlü bir coğrafi hafızaya sahip olduğu hissedilir.Kuraklık, sertlik, taş ve toprak dokusu… Bunlar yalnızca görsel öğeler değil; bir yaşam biçiminin, bir tarihin izleridir.Bu coğrafya, dışsal bir gerçeklik olarak değil, içselleştirilmiş bir deneyim olarak resme yansır. Yani sanatçı bir manzarayı “görüp” resmetmez; onu “yaşamış” ve dönüştürmüştür.Bu yüzden bu manzaralar, tanıdık olmasa bile yabancı da değildir. İzleyici, orada hiç bulunmamış olsa bile o hissi tanır.

Odabaşı’nın resimlerinde dikkat çeken bir diğer unsur, fazlalığın bilinçli olarak ortadan kaldırılmasıdır.Detay yoktur-Net çizgiler yoktur - Tanımlayıcı öğeler minimumdadır.

Bu eksiltme, bir boşluk yaratmak için değil, anlamı yoğunlaştırmak içindir. Çünkü bazen bir şeyi doğrudan göstermek, onun etkisini azaltır.Odabaşı, göstermemeyi seçerek daha fazlasını hissettirir. Bu da resimlerine şiirsel bir yapı kazandırır: açık olmayan ama güçlü, net olmayan ama derin…

Bahattin Odabaşı’nın manzara resimleri üzerine düşünmeye başladığımda, ilk fark ettiğim şey bu resimlerin “manzara” kelimesinin alışıldık anlamını sessizce aşındırdığı oldu. Çünkü burada doğa, karşımızda duran bir görüntü değil; içine çekildiğimiz, sınırlarını tam olarak kavrayamadığımız bir alan hâline gelir. Bu nedenle Odabaşı’nın manzaralarına bakmak, bir yeri görmekten çok bir durumun içinde kalmak gibidir. Resim, izleyiciye bir perspektif sunmaz; aksine onu yönsüz bırakır. Ufuk çizgisi çoğu zaman erimiş, yer ile gök birbirine karışmış, derinlik algısı bilinçli olarak bozulmuştur. Bu belirsizlik,........

© Güneydoğu Ekspres