Zeytin üreticisi, ağacın bir yıl ürün verip ertesi yıl dinlenmeye çekilmesine "yok yılı" der. Doğanın bu kadim döngüsü, bu sene Türkiye’nin üzerine bir kâbus gibi çöktü. Ancak bu kez "yok" olan sadece zeytin değil. Tarlada ürün, barajda su, ormanda ağaç, adliyede adalet ve cezaevinde özgürlük de "yok" hükmünde.

Temmuz 2024’te, tüm muhalefet partileri ve halkın yoğun tepkisine rağmen çıkarılan “Süper Talan Yasası” sadece zeytinlikleri değil, meraları, ormanları, kıyıları ve sulak alanları da sermayenin yağmasına sınırsızca açıyor. Bu yasanın çıkması bile 2024’ü sermaye açısından “var yılı” olarak kodlarken, zeytincilik ve tarımsal üretim alanlarında ise “yok yıllarının” en kötüsü olarak şimdiden hafızalara kazınmış durumda.

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) tahminlerine göre, bu yıl bazı bölgelerde zeytin üretiminde rekolte beklentisi, önceki yıllara kıyasla yüzde 34.7 oranında aşağı yönlü revize edildi. Zeytinlikler, maden sahalarına kurban edilirken, üretici artan maliyetler karşısında ağacına küstü.

Türkiye’nin tahıl ambarı Trakya ve İç Anadolu’da "tarımsal kuraklık" alarm veriyor. Meteorolojik verilere göre; Trakya’da buğday veriminde yer yer yüzde 50 ila yüzde 76 arasında kayıplar yaşandı. Çiftçinin topraktan uzaklaşması rakamlara yansıdı; artan girdi maliyetleri ve kuraklık nedeniyle ekim alanlarında yüzde 12’ye varan bir daralma gözlemlendi. Nohut ve mercimekteki üretim düşüşü ise ithalat kapılarını sonuna kadar araladı. 2024-2025 döneminde toplam meyve üretiminde yüzde 30.4’lük devasa bir azalma yaşandı. Malatya’da kayısı üretimi bu yıl yokları oynadı; üretim yüzde 73.9 azaldı. İhracat şampiyonu kirazda kayıp yüzde 60’ı aşarken, vişne üretimi yüzde 68.5 düştü. 2024 yılında tahıl üretimi, kuraklığın etkisiyle bir önceki yıla göre yüzde 7.5 azaldı. Güneydoğu'nun temel ürünü kırmızı mercimekte üretim kaybının yüzde 16’yı bulması bekleniyor. Her ne kadar 2025 için kısmi bir toparlanma öngörülse de son 30 yılda nohut ekim alanlarının yüzde 55 oranında daralmış olması, "yok oluşun" zamana yayıldığını gösteriyor.  

Göller Bölgesi’nden büyük kentlere kadar Türkiye susuzlukla sınanıyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) verileri, tablonun vahametini ortaya koyuyor. MGM haritalarına göre; Türkiye’nin yarısından fazlası son 6 aydır "çok şiddetli ve olağanüstü kurak" kategorisinde.........

© Evrensel