Dünyada ve Türkiyede Meydana Gelmiş Fon Krizlerinin Analizi (II)
Borsalarda anaparanın, Hisse Senedi değerinin veya kârın Devlet Garantisi yoktur. Hisse senedi alınan şirketin batması, piyasanın düşmesi veya hissenin değer kaybetmesi yatırımcının kendi üstlendiği riskdir. Bu tür zararlar Devlet veya Borsa tarafından karşılanmaz.
Bankalardaki mevduatlar gibi, TMSF (Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu) benzeri bir anapara veya kazanç güvencesi borsada geçerli değildir. Hisse senedinin değeri düşebilir veya şirket iflas edebilir.
Avrupa ülkelerinde Hisse Senedi veya Yatırım Fonlarında, Piyasa Riskine (zarara) karşı da bir Devlet Garantisi bulunmamaktadır. Yatırımcının yaptığı yatırımdaki değer kayıpları tamamen kendi sorumluluğundadır.
Ancak, Fonun değer kaybetmesi dışındaki Usulsüzlük, Dolandırıcılık veya aracı kurumun iflası gibi durumlarda, Avrupa Birliği (AB) mevzuatı kapsamında yasal bir güvence mekanizması uygulanmaktadır.
Aracı Kurum İflasına Karşı Tazminat Güvencesi: Avrupa Birliği'nin kuralları uyarınca, AB üyesi ülkelerde lisanslı aracı kurumların iflası veya varlıkları iade edememesi durumunda, yatırımcılar kişi başı en az 20.000 EURO'ya kadar koruma altına alınmış ve zararları kısmende olsa telafi edilmektedir.
Avrupa, özellikle Borsa Yatırım Fonlarına (ETF piyasası), 2026'nın üçüncü çeyreğinde 147,79 milyar dolarlık net para girişi gerçekleştirerek toplam yönetim altındaki varlık büyüklüğünü 3,7 trilyon dolara yükseltmiştir. Bu derece bir meblağa ulaşmış Fonların Ekonomiye kaynak sağladığı gözardı edilmemelidir.
Türkiye'deki Yatırım Fonlarında da, banka mevduatlarında olduğu gibi TMSF (Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu) güvencesi veya doğrudan bir devlet garantisi bulunmamaktadır.
Devlet garantisi olmasa da, Avrupa Birliği uygulamaları çerçevesinde aracı kurumun iflası veya varlıkların suistimali gibi durumlarda yatırımcıları koruyan Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) güvencesi vardır. 2026 yılı için bu azami tazminat tavanı 2.065.145 TL’dir.
YTM, aracı kurumun batması veya kayıp durumunda devreye girer. Şirketin piyasa koşulları nedeniyle değer kaybetmesini, hisse fiyatının düşmesini veya şirketin ticari iflasını karşılamaz (değer kayıpları kapsam dışıdır).
İstanbul Borsası, Kurulduğu tarihten başlamak üzere spekülatörler günümüze kadar hisse senetlerinde Trilyon Dolara varan maniplasyonlar yapmışlar ve yapmaya devam etmektedirler. Bugün gündemdeki Fon yolsuzluk hareketi, yaklaşık kırk yıldan beri global olarak Borsada yapılan yolsuzluk........
