İtalyan imalat sanayii ne yaptı? (1) Kendi merdivenini kurmak
Fabrikayı nihaî hedef olarak görmemeli. Fabrika, merdivenin ilk basamağı ve bu merdiven karanlıkta yükselir. Önünü göremeyip bir sonraki basamağı kestiremeyen üretici ise ne kadar çok üretirse üretsin, dağıtım ve satış kanallarını tutanların inisiyatifine mahkûm kalır.
Sanayicilerimiz dünya standartlarında üretim yapıyor. Kimsenin hayal edemeyeceği pazarların kapısını açıp ihracat yapıyor. Buna rağmen krizdeyiz. İhracatçılarımızdan bazısı Çin’i, bazısı da döviz kurunu suçlu ilan ediyor. Her iki konuyu da daha önce bu köşede ele almıştım. Bugün suçlu aramak yerine, bize benzer ülkelerde kimi sanayiciler yolunu nasıl bulmuş, ona bakalım.
İtalya, 1990’ların sonu ve 2000’lerin başında hem Çin’in Dünya Ticaret Örgütü’ne girmesinin şokunu hem de Euro’ya katılmanın neden olduğu kur şokunu birlikte yaşamıştı. Peki, hayatta kalmayı başaran İtalyan sanayiciler bu şokların üstesinden nasıl geldiler? Geçen ay Hindistan’da Lenskart firmasının internet üzerinden gözlük camı numarası veren gözlükçünün üretim ve hizmetleri nasıl birleştirdiğini anlatmıştım. Bu kez de İtalya’daki bir başka gözlükçünün hikâyesini anlatacağım.
Yetimhanede büyüyen, öğrenciyken gözlükçü çıraklığı yaparak işi öğrenen Leonardo Del Vecchio, 1961’de 26’sında bir delikanlıyken Milano’nun pahalılığı ve kalabalığı canına tak eder. Makinelerini bir kamyonun arkasına doldurup Alp Dağları’nın eteklerindeki Agordo kasabasına taşınır. Belediyenin bedavaya verdiği bir imalathanede işini kurar. O zamanlar, kasabadaki diğer gözlük imalatçılarına sap, menteşe gibi parçalar üreten genç Leonardo’nun 2022’de öldüğünde İtalya’nın en zengin ikinci insanı olacağını söyleseler, herhalde herkes gülerdi.
Del Vecchio, önce parça üreterek gözlüğün tamamını yapmayı öğrendi. Ancak başkalarının istediği gözlükleri üretmekten memnun olmadı. Birkaç sene sonra da Luxottica adıyla kendi markasını kurdu. 1974’te İtalyan dağıtım şirketi Scarrone’yi satın alarak optik mağazalarıyla doğrudan ilişki kurmaya başladı. Böylece perakende yeni modelleri piyasaya daha hızlı sürmeye başladı. 1981’de Avrupa’nın kalanına açıldı. 1989’da moda devi Armani; gözlük........
