Batarya Teknolojileri Araştırmacısı

Bu sorunun doğrudan tek bir cevabı olmasa da en güçlü sebebinin politik ve jeoekonomik faktörler olduğunu söyleyebiliriz. Hepimizin bildiği üzere Çin, dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olup muazzam bir üretim kapasitesine sahiptir. 2010 sonrası özellikle yazılım ve elektronik ürün üretiminde çok ciddi ilerlemeler kaydetmiştir. Bugün elektrikli otomobil konusunda tartışmasız dünya lideridir. Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) 2026 Global EV Outlook raporuna göre Çin, 2025 yılında dünya elektrikli otomobil üretiminin yaklaşık u'ini gerçekleştirmiştir. Hepimizin bildiği üzere Çin, artık yüksek teknolojiyi uluslararası ilişkilerde bir politik güç unsuru olarak kullanmaktadır. Ankara’da düzenlenen son NATO toplantısında, daha önce Çin’e yönelik ifadelerin tamamen çıkarılması, aslında bu etkinin yazılı göstergesi. Çünkü Avrupa Birliği ülkeleri, en büyük ticari partnerlerinden biri olan Çin ile anlaşmazlığa düşmek istemiyor.

Çinli firmaların yurt dışına yatırım yapmadan önce Çin Komünist Partisi'nden izin alınması bilinen bir gerçek. Çinli şirketlerin yurt dışına yapacakları doğrudan yatırımlar, yatırımın niteliğine bağlı olarak NDRC, MOFCOM ve diğer ilgili devlet kurumlarının kayıt veya onay süreçlerine tabidir. Bu düzenleyici yapı, Çin devletinin yurt dışı yatırımları üzerinde önemli ölçüde yönlendirici ve denetleyici bir rol üstlenmesini sağlamaktadır. Yapılan bu ticari yatırımlar, uzun vadeli ileriye dönük stratejinin bir parçasıdır. Açıklanan Manisa’daki BYD fabrikası da bunlardan sadece biri olarak görülebilir. BYD, yurt dışında en fazla üretim tesisi duyuran ve hayata geçiren Çinli otomobil üreticisi konumundadır (Türkiye, Macaristan, Tayland, Özbekistan, Brezilya, Malezya, Endonezya). Özet değerlendirme yapacak olursak,

Faaliyette olanlar: Tayland (~490 milyon $) ve Özbekistan (Cizzak 160 milyon $) fabrikaları halihazırda üretim yapıyor. Brezilya fabrikası (1,1 milyar $ yatırım ile) kısmi üretime başladı.

Yapımı sürenler: Macaristan (Szeged) ~4,75 milyar $’lık yatırım (2026 Q4), Malezya’da ~0,3 milyar $’lık (2026 Q2-Q3) ve Endonezya’da 1,3 milyar $’lık (2026 Q1) fabrikalarının 2026 içinde devreye girmesi bekleniyor.

Askıya alınan: Türkiye yatırımı, BYD'nin Avrupa stratejisinde Macaristan'a öncelik vermesi nedeniyle belirsiz bir süre için askıya alındı.

Yeni planlar: BYD, Avrupa'da ikinci bir üretim tesisi için İspanya ve Fransa'daki mevcut otomobil fabrikalarını satın almayı (brownfield yatırım) değerlendirmektedir.

Çin, 2025’te 1,19 trilyon dolarlık mal ticareti fazlası veren ve doğrudan yurt dışı yatırımı (Outward Direct Investment - ODI) 174,4 milyar ABD doları tutarında olan bir ülkedir. Bu bağlamda, 1 milyar dolarlık Manisa yatırımı, çok küçük kalmaktadır. BYD, satış hacmiyle dünyanın en büyük 5 otomotiv grubu arasında yer alır. 2026 itibariyle BYD’nin nakit rezervi ~23,1 milyar $ olup net kârı ~4,5........

© Ekonomim