Bazı vergi uygulamaları bilançoları bozuyor
Vergi mükellefi şirketlerin çok sayıda problemi devam ediyor. Kâr payı dağıtım stopajının yüksekliği, kamudan olan alacaklarını tahsil edemedikleri için vergisini ödeyememeleri, bazı giderlerin kabul edilmemesi ve bu giderler için ödenen katma değer vergisinin indirilememesi gibi sorunlar ise başı çekiyor. Bu durum, mali tabloların bozulmasına ve haksız vergi uygulamalarına yol açıyor.
Mecliste görüşülmekte olan torba kanunla kabul edilen bazı yeni vergi indirim ve istisnaları sonrasında, işletmelerin iştigal konularına göre kurumlar vergisi oranları %, ve ,5 olmak üzere üç farklı şekilde uygulanacak. Türkiye’de şirketlerin ödediği kurumlar vergisi birçok ülkeye göre daha düşük olmasına rağmen, kurumlar vergisi dışında kurumları ilgilendiren başka vergi uygulamaları da şirketler üzerinde ilave vergisel yükler oluşturuyor.
Kâr dağıtımı stopajının yüksekliği
Bir vergi güvenlik müessesesi olarak uygulanmakta olan stopaj (tevkifat) uygulaması, vergi mevzuatımızda çok tartışılmasına rağmen uzun yıllardır yaygın olarak kullanılmaktadır. Şirket kâr payı dağıtımı stopajı, 22 Aralık 2024 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ’dan ’e çıkarılmıştı. Bu tarihten sonra gerçekleştirilecek tüm kâr dağıtımlarında oranı uygulanmaktadır.
Tam mükellef kurumlar tarafından; tam mükellef gerçek kişilere, dar mükellef gerçek kişilere, dar mükellef kurumlara, gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olmayanlara ve gelir vergisinden muaf olanlara dağıtılan kâr payları, gelir/kurumlar vergisi tevkifatına tabi tutulmaktadır. Ancak dar mükellef gerçek kişi ve kurumlar ile gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olmayanlar ve gelir vergisinden muaf olanlar açısından tevkifat nihai vergi niteliği taşımaktadır.
Gerçek kişilerce, 2027 yılında beyan edilecek 2026 yılı gelir vergisi beyannamelerine göre, 2026 yılı içerisinde tam mükellef kurumlardan elde edilen brüt kâr paylarının (temettü) P’si gelir vergisinden istisnadır. İstisna düşüldükten sonra kalan tutar, 400 bin TL olan beyan sınırını aşıyorsa beyanname verilmesi zorunludur. Gelir vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden, tevkif suretiyle ödenen verginin tamamı mahsup edilecektir.
Örneğin; 2026 yılında net kazancı 10 milyon lira olan bir şirket, % oranı üzerinden 2 milyon 500 bin lira kurumlar vergisi ödedikten sonra kalan 7 milyon 500 bin liranın ortaklara dağıtılması hâlinde, ilgili şirket tarafından oranında 1 milyon 125 bin lira stopaj........
