menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İran üzerinde caydırıcılık

63 0
13.08.2026

Soğuk Savaş döneminde uluslararası ilişkiler di­siplini içerisinde caydırıcı­lık kavramının ortaya çık­ması gayet normaldi. Keza nükleer silahların varlığı klasik savaş anlayışını kök­ten değiştirmişti.

Bunun yanında iki süper güç tüm stratejik planlamalarını nükleer silahlara dayandır­mış, bir nükleer savaşta topyekûn bir yok oluş riski caydırıcılığın te­meli olmuştu. Kısacası Soğuk Sa­vaş döneminde uluslararası iliş­kilerde caydırıcılık kavramının nükleer caydırıcılık ile anıldığı söylenebilir.

Bunların yanında Soğuk Savaş döneminde nükleer silah sahibi ülkeler, bu silahlara yönelik kul­lanım amaç ve stratejilerini dek­lare ederlerdi. Soğuk Savaş son­rasında ise nükleer silah sahibi olan ülkelerinin bu silahları na­sıl kullanacaklarına dair strateji­leri tam olarak bilinmemektedir. Bunun yanında Soğuk Savaş son­rası konvansiyonel silahların ka­pasitesinin artması bu silahların caydırma yönündeki rolünü ar­tırmıştır. Bu artış konvansiyonel gücün nükleer caydırıcılığın bir tamamlayıcı unsuru olarak düşü­nülmesine neden olmuştur.

Soğuk Savaş boyunca, iki süper güç arasındaki caydırıcılık genelde krizlerin nasıl yönetileceğine üze­rine odaklanmıştı. Bugün ise cay­dırıcılık daha genele yayılmış ve bir ön-alma pratiği hâline dönüş­müştür. Bunun temel sebebi Soğuk Savaş süresince düşmanın netli­ğine karşın bugün devletlerarası ilişkilerin oldukça iç içe geçmesi­dir. Bugün rekabet ettiğiniz ülke­ler farklı konularda işbirliği yap­tığınız ülkeler olabilmektedir. Bu durum gücünüzün ne olduğuna ba­kılmaksızın caydırıcılığınızı doğ­rudan etkilemektedir.

Farklı güvenlik arayışları

Bugün caydırıcılık kavramın­da değişmeyen unsur ABD’nin nükleer şemsiyesiyle güvenlik sağlayan rolünün devamıdır. An­cak ABD’nin yarattığı bu şem­siye, farklı nükleer güçler için de geçerli hale gelmiş durumda. İran’a yönelik saldırıların Kör­fez ülkelerine yansıması bu ülke­lerde ABD’ye bağlı........

© Dünya