Dünya özellikle son birkaç yıldır fi­nansman konusunda farklı bir rotaya girdi: sosyal etki yatırımları. İngilizcesiyle impact investing olan bu yak­laşım, yalnızca finan­sal getiri değil, aynı za­manda ölçülebilir top­lumsal fayda üretmeyi hedefliyor. Eğitimden sağlığa kadar birçok alanda kulla­nılan bu modelin konuta da sirayet etmesi tesadüf değil. Çünkü barın­ma, bir insanın hayatındaki en te­mel eşiklerden biri.

Bugün Londra’da faaliyet göste­ren Social Housing REIT’leri, ya­tırımcısına düzenli kira geliri sağ­larken, aynı zamanda dar gelir­li ailelere kiralık konut sunuyor. ABD’deki Community Investment Trust modeli, mahalle sakinlerini kendi bölgelerindeki projelere kü­çük yatırımlarla ortak ediyor; hem finansal katılım hem de aidiyet ya­ratıyor. Hollanda’da denenen im­pact bond uygulamaları ise devle­tin yükünü hafifletirken, yatırım­cıya performansa bağlı bir getiri imkanı sunuyor. Bu örneklerin or­tak noktası şu: Konutu yalnızca ti­cari değil, sosyal bir sermaye ola­rak görüyorlar.

Uygulama alanları önemli

Peki Türkiye’de bu bakış açısı neden önemli? Bir yanda 500 bin sosyal konut hedefi dile getiriliyor. Malum, projenin amacı dar gelirli vatandaşların ev sahibi yapılması ve konut arzının artırılmasıyla fi­yatların dengelenmesi olarak özet­leniyor. Ancak Türkiye’de ortala­ma inşaat süresinin 24-36 ay oldu­ğu düşünüldüğünde, projenin 2028 yılının devamında tamamlanması söz konusu olabilir.

Burada kritik nokta şu: Barınma sorununun güncel aciliyeti düşü­nüldüğünde, böylesi büyük ölçek­li bir kamu girişiminin sonuçları........

© Dünya