Merkez Bankası’nın Reel Sektöre İktisadi Mercek (RESİM) çalışmasına göre jeopolitik gelişmelerin etkisiyle kredi koşullarında meydana gelen sıkılaşma, artan maliyetler ve belirsizlik algısındaki artış, yurt içi satışları olumsuz etkiledi. Yurt içi satışlarda yılın ilk çeyreğinde başlayan yavaşlama, ikinci ve üçüncü çeyreklerde giderek kalıcılaştı.

İç talepte yavaşlama gide­rek ivme kazanarak ka­lıcılaşırken, yüksek fa­iz-talepsizlik kıskacındaki reel sektör tarihindeki zorlu hayatta kalma sınavlardan bi­rini veriyor.

Merkez Bankası’nın firma­larla yüz yüze görüşmeler yo­luyla gerçekleştirdiği “Reel Sektöre İktisadi Mercek (RE­SİM)” çalışmasında sektörün resmi iyi çıkmadı. Banka’nın enflasyon tahmininin yukarı yönlü revize edildiği son Enf­lasyon Raporu’nda, temel ola­rak Nisan-Haziran 2026 döne­minde gerçekleştirilen görüş­melerden elde edilen bulgular ve son dönemdeki jeopolitik gelişmelerin küresel tedarik zinciri üzerindeki etkilerine ilişkin firma değerlendirme­lerini özetleyen RESİM so­nuçlarına da yer verildi. Mer­kez Bankası uzmanlarının bu kapsamda sahadaki yüzlerce şirketle yaptığı yüz yüze müla­katlar ve anket çalışmalarının sonuçları, sıkı para politikası ve küresel şokların etkilerinin reel sektörün iliklerine kadar işlediğini ortaya koydu.

İç talepte fren kalıcılaşıyor

Reel sektöre dair ciddi bir “erken uyarı” niteliğindeki RESİM sonuçlarına göre, je­opolitik gelişmelerin etkisiy­le kredi koşullarında mey­dana gelen sıkılaşma, artan maliyetler ve belirsizlik algı­sındaki artış, yurt içi satışla­rı olumsuz etkilemiş bulunu­yor. Tüketici tarafında alımlar ağırlıkla ihtiyaç doğrultusun­da yapılırken alım için uygun zamanı bekleme eğilimi öne çıktı. Tüketiciler model veya ürün bazlı kampanyalara yö­neldi; firmalar tarafında ise kârlılık baskısı ve ithalata yö­nelim firmalar arası ticareti olumsuz etkilemeyi sürdürdü.

Yurt içi satışlarda yılın ilk çeyreğinde başlayan yavaşla­ma, ikinci ve üçüncü çeyrek­te keskin bir duruşa dönüştü. İkinci çeyrekte yurt içi satış­lardaki gerileme ihracattaki ılımlı artışla dengelendi ve ik­tisadi faaliyet yatay seyretti. Dönem içi gelişmeler değer­lendirildiğinde, nisandaki za­yıflamanın ardından mayısta özel günler ve Kurban Bayra­mı’nın desteğiyle yurt içi sa­tışlarda kısmi bir toparlanma olsa da haziran görüşmeleri bu iyileşmenin kalıcı olmadı­ğını gösterdi. Firmalar, tüke­ticinin alım gücünün düşme­si ve kredi kartı limitlerindeki sıkılaşma nedeniyle iç pazar­da siparişlerin hızla eridiği­ni rapor etti. Birçok sektörde iç talebin canlılığını tümden yitirdiği dikkati çekti. Veriler henüz bir çöküşü işaret etme­se de reel sektör için sıkıntılı bir tabloyu yansıttı.

Firmalar, jeopolitik riskle­rin azalacağı öngörüsüyle ik­tisadi faaliyette yılın ikinci ya­rısında kademeli toparlanma öngörüyor. Temmuzda yapı­lan........

© Dünya