Merkezi yönetim büt­çesi, ağustos ayın­da takvimsel “geçi­ci vergi” dopingiyle nefes aldı. Kurumların ikinci çeyrek pe­şin vergilerini ödediği ağustos­ta bütçe bu tahsilat artışının etkisiyle 12,9 milyar TL fazla verdi. Ancak harcamaların ge­lir artış hızını geride bırakma­sı nedeniyle, bütçe fazlası ge­çen yıla göre yüzde 86,7 düşük kaldı.

Ağustos verileri, bütçede ve­rilen aylık fazlada, kalıcı bir mali disiplin ya da yapısal iyi­leşmeden çok her yıl aynı ayda tekrarlanan teknik ve takvime bağlı vergi tahsilat yoğunluğu­nun etkili olduğunu gösteriyor. Eylül ayından itibaren bu geçi­ci rüzgârın dinmesiyle birlikte, bütçenin yeniden yüksek mon­tanlı aylık açık trendine geri dönmesi ve yıl sonu bütçe açı­ğı hedeflerini zorlaması büyük olasılık.

Hazine ve Maliye Bakanlı­ğı’nın açıkladığı verilere göre, şirketlerin nisan-haziran dö­nemine ait 2’nci Dönem Ku­rumlar Geçici Vergisi ödeme­lerinin yoğunlaştığı ağustos ayında, genel bütçe gelirleri ge­çen yılın aynı ayına kıyasla yüz­de 28,5 artışla 1 trilyon 654,9 milyar TL’ye ulaştı. Bu tutarın 1 trilyon 473,3 milyar TL’sini vergi tahsilatı oluşturdu.

Yaz aylarında canlanan iç talep ve turizm gelirlerinin dolaylı ver­gilere (KDV ve ÖTV) yansıma­sı da bu dönemsel rahatlama­yı destekledi. Ancak vergi do­pingine rağmen, bütçenin fazla üretme kapasitesinde drama­tik bir kan kaybı yaşandı. Bütçe harcamaları, özellikle faiz dışı kalemlerin etkisiyle yüzde 37,8 artışla 1 trilyon 642,1 milyar li­ra oldu. Bu kapsamda faiz öde­meleri 197,1 milyar lira ile ge­çen yıla göre sadece yüzde 9,7 artarken, faiz dışı harcamalar yüzde 42,8 artışla 1 trilyon 445 milyar liraya ulaştı. Geçen yı­lın ağustos ayında bütçe 96,7 milyar TL olan bütçe fazlası, bu yıl aynı ayda harcamaların diz­ginlenememesi nedeniyle 12,9 milyar TL’de kaldı. Ağustos ayları itibarıyla faiz dışı bütçe fazlası da yüzde 24,1 azalarak 209,9 milyar liraya geriledi.

ÖTV tahsilatında düşüş

Merkezi yönetim bütçe ge­lirlerinin ağustos ayı karne­si, kamunun finansman yükü­nü doğrudan kazançlar yerine tüketim ve ithalat bazlı dolay­lı vergilerin sırtladığını bir kez daha teyit etti. Ağustosta elde edilen toplam bütçe gelirinde aslan payını yine vergi tahsila­tı oluştururken, bunun içinde, iç talep canlılığının bir göster­gesi olan dahilde alınan KDV yüzde 26,57 artarak 182,4 mil­yar liraya yükseldi. Dış ticaret ve kurlardaki seyrin bir yansı­ması olarak ithalde alınan KDV de yüzde 32,36’lık güçlü bir bü­yüme performansı ile tek başı­na 183,6 milyar lira katkı verdi.

Madalyonun diğer yüzün­de ise akaryakıt ve motorlu ta­şıtlar gibi kalemlerdeki talep değişimlerinin etkisiyle Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) hası­latı yüzde 12,62 oranında dü­şerek 165,5 milyar liraya geri­ledi. ÖTV havuzunu kurutan en büyük şok, devletin her gün pompadan taze........

© Dünya