TBMM’ye sunulan bütçe yasa teklifine göre 2027’de her 100 TL verginin 60 TL’sini mal ve hizmetlerin fiyatı içinde dolaylı vergi olarak tüketiciler ödeyecek. KDV ve ÖTV olmak üzere sadece iki dolaylı vergi kaleminden beklenen gelir yaklaşık 9 trilyon lira ile toplam vergi pastasının yaklaşık yarısı.

2027 yılı bütçe yasa tasarısı, bütçe gelirlerinin omurgası­nı oluşturan vergi sistemin­deki kronik dolaylı vergi yükünün yeni yılda da ağırlığını koruyacağı­nı ortaya koydu. Yaklaşık 20 trilyon lira dolayında hedeflenen tahsilat­ta dolaylı vergilerin payının yüzde 60 düzeyinde öngörülmesi; mali yapının tüketim odaklı kırılganlı­ğını sürdüreceğine, toplumsal gelir adaletsizliğini derinleştiren tüke­tim vergilerinin kamunun ana gelir kaynağı olmaya devam edeceğini gösteriyor.

TBMM Başkanlığına sunulan 2027 Mali Yılı Merkezi Bütçe Ka­nunu Teklifinde “brüt” vergi geli­ri 22 trilyon 139,3 milyar TL ola­rak belirlenirken, 2 trilyon 233,3 milyar liralık “ret ve iade” sonra­sı “net” vergi tahsilatı ise 19 tril­yon 906 milyar lira olarak hedef­lendi. Bu da 2027-2029 dönemine ait Orta Vadeli Program’da (OVP) 2026 yılının tümünde 14 trilyon 585,7 milyar lira olarak gerçekle­şeceği tahmin edilen vergi geliri­ne göre yüzde 36,5 oranında bir ca­ri artışı ifade ediyor. Tüketici fi­yatları (TÜFE) bazında yüzde 21 olarak hedeflenen enflasyonla in­dirgendiğinde, 2027’de devletin kasasına girecek vergide “reel” bazda artış yüzde 12,8 oranında bir artış öngörüldüğü görülüyor.

Her 100 TL verginin 60’ını tüketenler ödeyecek

Bütçe hedeflerine göre 2027’de toplam net vergi gelirinin yüzde 60 oranındaki 11 trilyon 950,9 mil­yar liralık bölümü, yurttaşların yaşamsal ihtiyaçları için tükettik­leri mal ve hizmetlerin fiyatı için­de yer alan ve satın alırken peşi­nen ödedikleri Katma Değer Ver­gisi (KDV), Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gibi “dolaylı” vergilerden bekleniyor. Buna karşılık gelir, kar ve mülkiyet üzerinden alınan “doğrudan” vergilerde net gelir hedefi 7 trilyon 952,3 milyar lira.

Bu yılın ilk dokuz ayındaki ger­çekleşmelere göre vergi gelirinin yüzde 58,9’u dolaylı vergilerden el­de edildi. Vergide bu yılın tümün­deki gerçekleşme de bu düzeyde olursa dolaylı verginin payı gelecek yıl 1,1 puanlık bir artışla yük­sek kalmaya devam edecek, gelir, kar ve servet sahiplerinin pastada­ki payı yine düşük kalacak.

Yaklaşık yarısı 2 kalemden

En yaygın dolaylı vergi olarak neredeyse tüm mal ve hizmetlere uygulanan “dahilde alınan KDV”­de 2027 yılı brüt tahsilat hedefi 4 trilyon 146,1 milyar lira olurken, ticari, sanayi, tarımsal veya ser­best meslek faaliyetleri yürüten mükellefler,........

© Dünya