İZLE Çavuşesku’nun Termometresi 2’li Görüş İki Savaş Bir Yazar Cumhuriyet’in Edebiyatı Varsayılan Ekonomi Yakın Tarih Tümünü Gör

Çavuşesku’nun Termometresi

Cumhuriyet’in Edebiyatı

OKU Yazılar Röportajlar Çeviriler D84 INTELLIGENCE Asterisk2050 Yazarlar Kitap Yorum

D84 FYI Hariçten Gazel ABD Gündemi Avrupa Gündemi

Demokrasinin İnce Çizgisi: YSK, Mutlak Butlan ve Nihai Yetki Sorunu

İyi Parti YSK Temsilcisi Avukat Mustafa Tolga Öztürk

Ankara BAM Kararı Neden Sadece CHP’yi İlgilendirmiyor?

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesinin kararı yalnızca Cumhuriyet Halk Partisinin 38. Olağan Kurultayına ilişkin bir uyuşmazlık olarak değerlendirilmemelidir. Kararın ortaya çıkardığı hukuki tartışma, Türkiye’deki bütün siyasi partilerin kongre ve kurultaylarının hangi yargı merciinin denetimine tabi olduğu sorusunu yeniden gündeme taşımıştır.

Eğer bu kararın dayandığı yaklaşım genel kabul görürse, yalnızca CHP’nin değil; İYİ Parti’nin, AK Parti’nin, MHP’nin, Saadet Partisi’nin ve diğer tüm siyasi partilerin kongre ve kurultayları da genel görevli mahkemelerin incelemesine konu olabilecektir.

Daha yalın bir ifadeyle, bugün herhangi bir siyasi partinin kongre veya kurultayı hakkında seçim yargısının denetiminden geçmiş ve kesinleşmiş bir süreç, sonradan genel görevli mahkemeler önünde yeniden tartışılabilir hale gelebilecektir.

Hukuk kuralları kişiler veya partiler için değil, olaylar için uygulanır. Bir siyasi parti bakımından kabul edilen hukuki yorumun, yarın başka bir siyasi parti bakımından uygulanmayacağını söylemek mümkün değildir. Bu nedenle tartışmanın merkezinde CHP değil, siyasi parti seçimlerinde son sözü hangi yargı merciinin söyleyeceği sorusu bulunmaktadır.

Bu sebeple konuyu günlük siyasi tartışmalardan uzaklaştırarak, tamamen hukuki zeminde değerlendirmek gerekmektedir.

Mutlak Butlan Kavramı

Mutlak butlan; bir hukuki işlemin kurucu unsurları tamamlanmış olmasına rağmen kanunun emredici hükümlerine, kamu düzenine, ahlaka veya kişilik haklarına açıkça aykırı olması ya da konusunun imkânsız bulunması nedeniyle, işlemin kurulduğu andan itibaren kesin hükümsüz sayılması olarak tanımlanabilir.

Mutlak butlan kurumu çeşitli kanunlarda düzenlenmiş olmakla birlikte, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nda, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’da ve siyasi parti seçimlerine ilişkin özel düzenlemelerde açıkça yer almamaktadır.

Bu nedenle siyasi parti seçimlerine ilişkin uyuşmazlıklarda mutlak butlan hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağı hususu açık bir yasal dayanağa sahip değildir.

Siyasi Partiler Kanunu Ne Diyor?

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 21. maddesi şu hükmü içermektedir:

“Siyasi partilerin genel merkez, il ve ilçe organları seçimleri ile il kongresi ve büyük kongre delegelerinin seçimleri, yargı gözetimi altında gizli oy ve açık tasnif esasına göre yapılır.”

“Siyasi partilerin genel merkez, il ve ilçe organları seçimleri ile il kongresi ve büyük kongre delegelerinin seçimleri, yargı gözetimi altında gizli oy ve açık tasnif esasına göre yapılır.”

Kanun koyucu bu düzenleme ile siyasi parti seçimlerinin doğrudan seçim yargısının gözetim ve denetimi altında yapılacağını açıkça hüküm altına almıştır.

Maddenin devamında seçim sonuçlarına ilişkin itirazların hâkim tarafından inceleneceği ve kesin karara bağlanacağı belirtilmiştir.

Ayrıca aynı maddede seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde bir usulsüzlük veya kanuna aykırı uygulama bulunması halinde seçimlerin iptaline karar verme yetkisi de seçim hâkimine bırakılmıştır.

Dolayısıyla seçimlerin yapılması, denetlenmesi, itirazların incelenmesi ve gerektiğinde seçimlerin iptal edilmesine ilişkin yetkilerin seçim yargısı içerisinde düzenlendiği görülmektedir.

Öte yandan 2820 sayılı Kanun’un 121. maddesinde:

“Türk Medeni Kanunu ile Dernekler Kanununun ve dernekler hakkında uygulanan diğer kanunların bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri, siyasi partiler hakkında da uygulanır.”

“Türk Medeni Kanunu ile Dernekler Kanununun ve dernekler hakkında uygulanan diğer kanunların bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri, siyasi partiler hakkında da uygulanır.”

hükmüne yer........

© Daktilo1984