En sonunda İranlılar, ekonomik çöküşe başkaldırdılar. “Nükleer silah üretimi” nedeniyle yıllardır süren ekonomik abluka, İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ve tırmanarak yüzde 50’ye varan enflasyon ve orta sınıfın büyük ölçüde çökmesi; en dinamik kesimlerin sokaklara, caddelere, meydanlara akın etmesi; silahlı kuvvetlerle çatışmaya girmesi ve protesto hareketinin ülkenin tüm eyaletlerine yayılması ile komşu ülke kaosa sürüklendi.

Ölü sayısı belli değil, çeşitli kaynaklar farklı sayılar veriyor; 100 diyen de var 1000 diyen de.

Umarım abartılıdır bu söylenenler.

Y ve hele hele Z kuşağı İran rejiminden en nefret eden dinamik kesimler. Ama ekonominin kötüleşmesi esnafı ve pek çok iş kesimini de protestolara kattığına göre, İranlılar dayanma güçlerinin sınırına vardılar. Bu arada gizli kadın örgütlenmelerinin protestolarda önemli rol oynadığı da belirtiliyor.

Evet. Rejim silahlı örgütlenme açısından güçlü. Protestolar giderek yayılır ve çatışmalar daha kanlı aşamalara varırsa rejim yumuşar, uzlaşıya gider ve halkı tatmin edecek yeni bir programla bir uzlaşı hükümetinin kurulmasına razı olur mu, bilmiyoruz. Böyle bir hükümetin ana programı ne olur, bilmiyoruz.

Ama İran’ın önündeki en önemli sorun ablukayı kaldırmak ve yaptırımların kısa süre içinde sonlanmasına yönelik adımlar atmak.

Odakta şüphesiz nükleer silah üretimi programını iptal ettiğini açıklaması ve uluslararası otoriterlere de kontrol ve saptama için kapıları açması var.

Peki bu olasılığı rejim kabul eder mi?

Bütün sorun burada. Bir dizi analizle İran’daki olasılıklar ve muhtemel gelişmeler üzerine........

© Cumhuriyet