menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Meslek Fabrikası’nın unutulmaz tarihçesi

40 0
27.03.2026

Siyasi iktidarın muhalif kentleri ve belediyeleri siyaseten kuşatma - kıskaca alma hamleleri devam ediyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi (İzBB), yıllardır mülkiyetinde olan binalardan çıkarılmak isteniyor. O binalar ki her birinin oldukça köklü tarihçesi var. İşte bu nedenle, söz konusu binaları sıradan hizmet binaları olarak görmemek gerekiyor.

Hele bu yapılardan Halkapınar’da bulunan Meslek Fabrikası’nın, İzmir’in kurtuluşu ile bütünleşen unutulmaz bir tarihçesi vardır. Bu yapılarla ilgili zorlama kararlar alan ve uygulamaya çalışan siyasetçilerin - ilgililerin, acaba bu tarihçeden yeterince haberleri var mı? Biz hem o siyasetçileri ve hem de yeni kuşak İzmirlileri, konuyla ilgili ayrıntılı bilgilendirmek istiyoruz.

9 Eylül 1923 sabahı İzmir’e giren kurtuluş güçleri, Halkapınar köprüsüne geldiklerinde yolun sol tarafında bulunan büyük bir yapıya mevzilenmiş bir grup işgalcinin ateşi ile karşılaşır. Ateş açılan yapı, o dönemde Tuzakoğlu un fabrikası olarak bilinen yapıdır. Bina, kurtuluş sonrası, 1926’da, Mustafa Kemal Atatürk’ün imzasıyla kamulaştırılır. Tapusu 1940’ta belediyeye geçer. Bir dönem DGM binası olarak da bilinen yapı, günümüzde Meslek Fabrikası olarak faaliyet yürütüyor. 200 bine yakın İzmirli burada meslek sahibi oldu. Halkapınar Şehitliği’nde “Vatan ve Namus” yazısı altında yatan şehitler, işte İzmir’in kurtuluş gününün şehitleri Akşehirli Mehmet Çavuş, Antalyalı Hakkı Çavuş, Nevşehirli er Seyyid Ahmet’tir. Bu 9 Eylül şehitleri söz konusu yapının bitişiğindeki şehitlikte yatmaktadır. Meslek Fabrikası binası tartışılırken bu gerçekler hiç unutulmamalı ve hep hatırlanmalıdır.

EGEMENLİK EVİ-GASİLHANE 

Tartışma konusu yapılan bir başka yapı, günümüzde Egemenlik Evi olarak bilinen yapıdır. Bu bina, İzmirlilerin katkılarıyla İzmir’in ilk belediye binası olarak kurulmuş ve yıllarca belediye başkanlığı makamı olarak kullanılmıştır. Biz de eski bir İzmirli olarak, 50 yıl önce bu binada rahmetli belediye başkanımız İhsan Alyanak’ı ziyaret ettiğimizi ve kendisi ile görüştüğümüzü anımsıyoruz. Gasilhane olarak bilinen yapı ise tüm İzmir’e ve İzmirlilere hizmet veren bir yapıdır. Yıllardır da adı üstünde taşıdığı işleve uygun olarak belediyece kamusal hizmette kullanılmaktadır. 

Bu denli İzmir ve İzmirli ile bütünleşmiş yapıları, kentin ve kentlinin temsilcisi olan belediyeden almaya daha doğrusu belediyenin kullanımına kapatmaya kalkışmak anlaşılmaz bir tavırdır. Bu tamamen siyasi bir tasarruftur........

© Cumhuriyet