Türk Medeni Kanunu (MK) 17 Şubat 1926’da kabul edildi ve bugün bu çok önemli yasanın 100. yılını kutluyoruz.

Hukuk temelde, kamu hukuku ve özel hukuk diye ikiye ayrılır. Medeni hukuk (yurttaşlık hukuku), özel hukukun en önemli dalıdır ve medeni hakları düzenler.

Medeni hukuk bir ülkedeki tüm vatandaşların cinsiyet, etnik köken ve dinsel inanç ayrımı yapılmadan sahip oldukları doğum, nişan, evlilik, mal sahibi olmak, miras hakları gibi özel hakları kapsar ve bunların kurallarını koyar.

Medeni hukukun temel ilkeleri, yurttaşın özlük hakları, kadın hakları, kişisel haklar açısından o ülkenin uygarlık düzeyini gösterir. Medeni hukuk, kişinin özel haklarının düzenlenmesini içerdiği için laiklik ilkesinin de temel taşıdır.

Bu girişten sonra, Medeni Kanun’un kabul ediliş sürecine kısaca bakmalıyız.

Türk Devrimi’nde 3 Mart 1924 tarihi halifeliğin kaldırılış günü olup din kurallarına dayalı toplum ve hukuk düzeninin de tarihin derinliklerine gönderilişidir. Bu karar, toplumsal yaşam ve hukuksal açıdan din ekseninden uzaklaşmanın dönüm noktasıdır.

5 Kasım 1925’te Ankara Hukuk Mektebi’nin açılışında konuşan Atatürk; “Türk Devrimi nedir?” konusuna değiniyordu. Konuşmasında bu soruyu soran Atatürk şöyle devam ediyordu: “Bu devrim sözcüğün ilk anda işaret ettiği ‘ihtilal’ anlamından başka, ondan daha geniş bir değişiklik ifade etmektedir.”

Atatürk devrimden ne anladığını da şöyle belirtiyor:

“Devrim (inkılap) mevcut kurumları zorla değiştirmek demektir. Türk ulusunun son yüz yılda geri bırakmış olan kurumları yıkarak yerlerine ulusun en yüksek uygarlık gereklerine göre ilerlemesini sağlayacak yeni kurumları koymuş olmaktır.”(1)

Atatürk yeni Cumhuriyetin hukuk devrimini de şöyle belirtiyordu: “Ulusun ateşli devrim atılımları sırasında sinmek zorunda kalan eski yasa hükümleri, eski hukukçular, iyilik yolunda gidenlerin etkisi ve ateşi yavaşlamaya başlar başlamaz, derhal canlanarak devrim esaslarını ve onun izleyicilerini ve değerli ülkülerini mahkûm etmek için fırsat beklerler.”

“... Büsbütün yeni yasalar yaparak eski hukuk esaslarını temelinden ortadan kaldırma........

© Cumhuriyet