menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Akademi neden hedefte?

43 0
28.05.2026

Bayram kelimesinin bu kadar anlamsızlaştığı, bayram kutlamanın abesle iştigal olduğu günler yaşıyoruz. Ülkenin tüm gündemi mutlak butlan kararıyla meşgulken, Bilgi Üniversitesi tek imzalı bir fetvayla kapatıldı. Gerekçesiz; öğrencilerin kaderini, geleceğini kesif bir karanlıkta bırakan, plansız ve programsız keyfi bir karar. Bu karar belki de tüm yaşadıklarımızın, çöküş gerçeğimizin ve uzun gerileme sürecimizin özeti. Çünkü üniversitelere zorbalıkla, polis müdahaleleriyle giren anlayış; aynı zorbalıkla siyasetin kapısından da içeri girer. Çünkü artık düşünce ve sorgu pratikleri de çoktan çökmüş, “mutlak butlan” kimin icadıdır çoktan unutulmuştur. “Mutlak butlan kime hizmet eder, kimin işine yarar?” soruları havada asılıyken, mutlak ceberutla mücadele etmesi gereken muhalefet ne güzel bölünmüş, birbirine kırdırılmaktadır artık. Mutlak şucu ya da mutlak bucu olmak zorunda bırakılmış bir muhalefet yaratılmış; iktidara gelebilmek için kendi kahramanının peşinde, emeğin, hakkın, örgütlenmenin, yoksulun, kıyılanın yalnızlığının sandıkta seçimle bitebileceğini umarak canını dişine takmış, inanmış, iyi niyetli ama süreçlerden, başka gündemlerden koparılmış, asıl sorması gereken soruları unutmuş insanlar.

Akademi, insanlığın hakikati birlikte arama çabasının adıdır. Kökeni Antik Yunan’daki “Akademeia”ya, Platon’un öğrencileriyle düşünce yürüttüğü koruluğa uzanır. O günden bugüne akademi; dogmaya karşı aklı, itaate karşı sorgulamayı, ezbere karşı bilgiyi temsil eder. Bilgiyi aktaran değil; bilgiyi üreten, tartışan, sınayan ve dönüştüren arayışın evidir akademi.

Bu nedenle tarih boyunca akademi daima iktidarların hedefinde olmuştur. Çünkü özgür düşünce, mutlak güç iddiasının karşısındadır. Üniversitelerin özerkliği bu nedenle tehdit görülür. Yine de insanlığın ilerleme tarihi aynı zamanda akademik özgürlüğün tarihidir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yılları, bu bilince sahip, gücünü bilimden alan başarı örneklerindendir. Cumhuriyet, yıkılmış bir imparatorluğun........

© Birgün